تاثیر حسد بر سلامت معنوی از سه منظر طب قدیم، روانشناسی و فقهی

حسادت از رذایل اخلاقی است که سلامت معنوی را در معرض خطر قرار میدهد. در فقه اسلامی سلامت جسم و روان انسان ها یکی از حقوق اساسی محسوب می شود و صفات ناپسندی که موجب آسیب به این حقوق شود، نهی شده است. لذا بررسی علمی و فقهی حسادت و آثار آن بر سلامت جسم و روان می تواند راهگشای سیاستگذاری های دینی و اجتماعی برای کنترل این رذیله اخلاقی باشد. این مقاله با رویکردی تحلیلی در کتب طبی پیشنیان و بهره گیری از منابع فقهی، حدیثی و روان شناسی به دنبال نقشی موثر در ارتقای سلامت روان و جسم جامعه بوده است. یافته های تحقیق بعد از بررسی ترمیمی روایات دال بر تاثیر حسد برروان و جسم در طب قدیم و جدید در سه سطح توصیف، تحلیل و تبیین نشان میدهد پیشینیان به اشکال مختلفی به این بحث پرداخته اند، بعضی به تشریح رابطه حسد و بیماری بدنی می پردازند، بعضی به بیان داروهایی برای درمان حسد می پردازند و فقیهان نیز در مورد احکام حسد در ابوابی خاص نظیر رعایت عدالت و شفقت ورزی میان فرزندان جهت جلوگیری از حسادت یا برداشته شدن حکم در حدیث رفع بواسطه حسد بحث کرده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد فقها اگرچه حسد را به خودی خود موجب ضمان یا جرم تلقی نکرده اند، اما در صورتی که به بروز رفتارهای مخرب (مثل نشر اکاذیب، افترا، یا تخریب مالی و حیثیتی) منجر شود، قابل پیگیری در چارچوب ضمانت های فقهی و حقوقی میدانند و در کتب فقهی راهکارهایی ترمیمی چون برسمیت شناختن حسد به عنوان بیماری، تقویت ایمان و اعتقاد و ترک تدریجی جهت ترک این رذیله ارایه گردیده است.

کلیدواژه ها:

سلامت معنوی ، حسادت ، جسم ، روان ، ترمیم ، فقهی