بررسی تاثیر اقلیم بر آوازهای کودکانه ی بلوچی و کارکردهای تعلیمی آنها

ترانهها و آوازهای کودکان بخشی از ادبیات عامه هستند و همانند دیگر آثار ادبیات عامه از طبیعت، اقلیم و بطن زندگی و اجتماع متولد و در آن ماندگار میشوند. بخش عمده ی ادبیات عامه ی بلوچی و از آن جمله انواع آثار ادبیات شفاهی و عامه ی مربوط به کودکان مکتوب و منتشر نشدهاند و چنانچه ثبت و بررسی و منتشر نشوند، ممکن است یا برخی از آنها از بین بروند یا به تناسب روزگار تغییرات زیادی در آنها رخ بدهد و نتوانیم به این میراثهای فرهنگی که از گذشته به ارث رسیدهاند، دست یابیم و بخشی از شناختمان درباره ی این مردم ناقص بماند. این نوشتار می کوشد از چنین منظری به ادبیات کودکان بلوچ بپردازد. نمونه های پژوهشی این مقاله حاصل پژوهشهای میدانی و تلاشی برای ثبت، معرفی و تحلیل این آثار است و تلاش شده است، جلوههای اقلیم و کارکردهای تعلیمی بخشی از ترانههای کودکانه بلوچی به روش توصیفی تحلیلی بررسی شوند. در این ترانهها و آوازها بخشی از زیستبوم و فرهنگ بلوچ نمایان است. این ترانههای کودکانه چه ساخته ی ذهن و زبان کودکان باشند و چه بزرگ سالان ، جنبه ی تعلیمی نیز در آنها درخور توجه است. حتی گاه به الفاظ مهملگونهای برمیخوریم که نقش اصلی آنها تکمیلکنندگی وزن و موسیقی است. این عبارتها و جملات نیز به دلیل نقشی که برای تقویت احساس موسیقی در ذهن و زبان کودک دارند، ارزش تعلیمی دارند و شایان توجه هستند.  * استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران [e-mail]تاریخ دریافت مقاله: ۲۴/۱/۱۴۰۴، تاریخ پذیرش مقاله: ۱/۶/۱۴۰۴

کلیدواژه ها:

ادبیات کودک ، ادبیات اقلیمی ، آواز بلوچی ، شعر کودکانه