ارزیابی شاخص های تاب آوری سلامت در برابر همه گیری کووید ۱۹ در محله های شهری، موردپژوهشی: محله های منتخب شهر تبریز

همه گیری کرونا زیست سالم انسان امروز را با تهدیدهای گسترده ای مواجه ساخت. با توجه به اینکه «محله» به منزله نقطه عطف اندیشه حول موضوع شهر شناخته می شود و در بحران اخیر اهمیت دوچندان یافت، این پژوهش آن را مقیاس مطالعه خود قرار داد. اهداف اصلی پژوهش عبارت اند از: نخست، تبیین الگوواره سلامت زیستی محله در شرایط پساکرونا و دوم، تفسیر تاب آوری سلامت زیستی محله های منتخب شهر تبریز در دوران همه گیری. داده های پژوهش از طریق مطالعه­ های کتابخانه ای شامل ۱۸۲ عنوان مقاله گردآوری شد که حاصل آن، استخراج ۱۲ شاخص و ۲۰ سنجه بود. این شاخص ها در چارچوب دسته بندی نوآورانه ای مبتنی بر «سیر تحول سلامت» در سه بعد زیست مکانی، زیست روانی و زیست پزشکی تعریف و بازچینی شدند تا مبنای ارزیابی تاب آوری سلامت محله ها از طریق تحلیل عاملی تاییدی قرار گیرند. سه محله قراملک، مقصودیه و شهرک ولی عصر، که براساس آمار رسمی مرگ ومیر وزارت بهداشت در سه سطح پرخطر، نسبتا پرخطر و کم خطر دسته بندی شده اند، به عنوان نمونه های موردی انتخاب گردیدند. روش شناسی پژوهش بر پایه رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) است و شامل بهره گیری از نرم افزارهای سامانه اطلاعات­جغرافیایی، تکنیک روایت پژوهی، پرسشنامه و مصاحبه بوده است. ارزیابی داده ها نیز با استفاده از نرم افزارهایSPSS و Amos۱۹ صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که به ترتیب، محله های مقصودیه، قراملک و شهرک ولی عصر از سطح بالاتری از تاب آوری و سلامت زیستی برخوردارند. با این حال، یافته ها موجب تردید در صحت فرضیه اولیه شدند که بر اساس آن، تصور می شد هرچه محله از کیفیت زیستی مطلوب تری بهره مند باشد، میزان شیوع کرونا در آن کم تر خواهد بود. در پایان، مقایسه تطبیقی میان سنجه های پژوهش و مطالعه­های پیشین به منظور تبیین تفاوت در تاثیرگذاری عوامل انجام پذیرفت.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سلامت ، محله ، کووید ۱۹ ، رویکرد سالم ، تبریز