خوانش پیشران های موثر بر وضعیت آینده حکمروایی مطلوب در مدیریت منابع آبی، مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان شیراز

پژوهش حاضر، با رویکرد آینده پژوهی به شناسایی مهم ترین پیشران های موثر بر وضعیت آینده حکمروایی مطلوب آب در بخش مرکزی شهرستان شیراز پرداخته است. داده های نظری با روش اسنادی و داده های تجربی با روش میدانی بر پایه تکنیک دلفی تهیه شد. جامعه آماری شامل خبرگان و متخصصین دفتر توسعه پایدار روستایی و جهاد کشاورزی استان فارس بود که تعداد ۳۰ نفر به عنوان حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل اثرات متقابل ساختاری از نرم افزار  MICMAC استفاده شد. ارائه یک رویکرد جامع و آینده نگر برای شناسایی و تحلیل پیشران های اثرگذار بر وضعیت تحقق پذیری حکمروایی مطلوب آب نوآوری این پژوهش بوده است. یافته ها نشان داد که روابط پیشران های کلیدی بسیار زیاد بوده است و از تاثیر گذاری و تاثیر پذیری زیادی برخوردارند. همچنین پراکندگی نیروهای پیشران در وضعیتی پیچیده و بینابین از اثرگذاری و اثرپذیری است؛ نظام خوشه بندی پیشران ها حاکی از تمرکز در ناحیه پیشران های دوگانه است. از مجموع ۳۶ نیروی پیش برنده حکمروایی خوب آب، ۱۱ پیشران شامل ایجاد و تقویت نهادهای مشارکتی، توزیع عادلانه منابع آبی، حاکمیت قانون، جذب مشارکت مردم در سرمایه گذاری منابع آبی، توانسازی و توانمندسازی ذی نفعان، جلوگیری از تبعیض، توافق جمعی در خصوص مشکلات منابع آبی، سازمان سازی برای مجریان قانون، سیستم سازی برای متولیان امر، تضمین استقلال و بی طرفی نهادهای متولی، ارائه گزارش های شفاف و دوره ای به عنوان پیشران های کلیدی شناسایی شده است. این نیروها از نظر عملکرد سیستمی نقش تاثیر گذاری بالا و تاثیر پذیری اندک را در محیط سیستم با هدف ارتقای حکمروایی مطلوب آب در محدوده مورد مطالعه ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

خوانش ، حکمروایی مطلوب ، مدیریت منابع آب ، شیراز