<span lang="AR-IQ">تدلیس شخص ثالث در فقه امامیه: تحلیلی تطبیقی با آموزه های نهج البلاغه در حکمرانی علوی

تدلیس عملی فریب آمیز و پنهان کاری است که در فقه امامیه حرمت تکلیفی دارد و در صورت تحقق شرایط، خیار تدلیس برای فریب خورده ایجاد می کند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی - تطبیقی، رابطه میان آموزه های فقهی تدلیس و اصول حکمرانی علوی در نهج البلاغه را بررسی کرده است. امام علی (ع) در نامه ۵۳ به مالک اشتر با نفی هرگونه خداع و مدلسه، بر صداقت و شفافیت در اداره امور عمومی تاکید می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که فقه امامیه، اصل اخلاقی منع تدلیس را به یک قاعده الزام آور ارتقا داده است و با پیش بینی ضمانت های اجرایی از جمله خیار تدلیس و حرمت تکلیفی، آن را در نظام حقوقی نهادینه کرده است. همچنین مفهوم تدلیس تنها به عیب مادی محدود نیست و شامل اظهار صفت کمال غیرواقعی، کتمان نقص و سکوت فریبنده نیز می شود؛ امری که مسئولیت اشخاص ثالث و کارگزاران را نیز دربر می گیرد. این تحلیل نشان می دهد که آموزه های فقهی امامیه با منطق حکمرانی علوی مبتنی بر اعتماد، پاسخ گویی و شفافیت همخوانی دارد و تدلیس تهدیدی جدی برای عدالت، مشروعیت و کارآمدی نظام حکمرانی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

تدلیس ، فقه امامیه ، نهج البلاغه ، حکمرانی علوی ، شفافیت ، اعتماد عمومی