بایسته های رویکرد مقاومت محور در پیوستن به معاهدات بین المللی فرهنگی

با گسترش ارتباطات جهانی و ضرورت تسهیل روابط بین المللی، معاهدات فرهنگی متعددی از سوی کشورهای غربی و با رویکردی سکولار برای یکسان سازی فرهنگی ملل مختلف منعقد شده اند. بسیاری از کشورهای اسلامی با عناوینی همچون «توسعه پایدار»، به این معاهدات پیوسته یا در شرف پیوستن هستند. پرسش اصلی این مقاله، تبیین دیدگاه مذاهب اسلامی درباره پیوستن به معاهدات فرهنگی بین المللی و ارائه راهکارهای حقوقی مبتنی بر رویکرد مقاومت محور است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با استناد به آیات قرآن و آرای اندیشمندان اسلامی نشان می دهد که قانون گذاری به طور مطلق از آن خداوند متعال است و شریعت اسلام تنها مصدر مشروع تشریع قانون است. بنابراین، پذیرش بی قیدوشرط مقررات معاهدات فرهنگی دارای تعارض با احکام شرعی، از منظر اسلامی نامشروع است. درعین حال، برای امکان تعامل سازنده با جامعه بین الملل و اجتناب از انزوا، الگوی مقاومت حقوقی ارائه شده است. مهم ترین راهکارهای این الگو عبارت اند از: استفاده از مکانیسم «حق شرط» در الحاق به معاهدات، به کارگیری «قید شرط» در متن توافقات و ایجاد معاهدات و نهادهای فرهنگی مشترک میان کشورهای اسلامی. این راهبردها به کشورهای مسلمان امکان می دهد ضمن حفظ حاکمیت قوانین اسلامی و پاسداری از هویت فرهنگی خود، در عرصه روابط بین المللی حضوری فعال و تاثیرگذار داشته باشند.

کلیدواژه ها:

حق شرط ، شریعت اسلام ، قانون معیار ، معاهدات فرهنگی بین المللی ، مقاومت حقوقی