تاثیر نسب نامشروع بر ارث در فقه امامیه و حنبلی با بررسی ادله نص، قیاس و مصالح مرسله

پژوهش حاضر به بررسی تاثیر نسب نامشروع بر ارث در فقه امامیه و فقه حنبلی و بازتاب آن در نظام حقوقی ایران می پردازد. پرسش اصلی تحقیق این است که آیا فرزند حاصل از رابطه خارج از نکاح می تواند از والدین و خویشاوندان خود ارث ببرد؟ و دیدگاه های فقه امامیه و فقه حنبلی در این باره چه تفاوت ها و اشتراک هایی دارد؟ این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی و حقوقی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد در فقه امامیه، اصل بر عدم توارث میان فرزند نامشروع و والدین و خویشاوندان آنان است؛ در نتیجه رابطه ارث میان آنان برقرار نمی شود. بنابراین در صورت فقدان وارث شرعی، اموال وی به حاکم شرع یا بیت المال منتقل می گردد. با این حال، در برخی منابع فقهی شرایطی مطرح شده است که در صورت اقرار به نسب یا نبود معارض، امکان طرح دیدگاه هایی درباره الحاق نسب و آثار آن مورد بحث قرار گرفته است، هرچند این دیدگاه در میان فقیهان امامیه نظر غالب به شمار نمی آید. در فقه حنبلی نیز دیدگاه مشهور بر عدم توارث میان فرزند نامشروع و پدر بیولوژیک استوار است و فرزند تنها به مادر منتسب دانسته می شود، هرچند برخی فقیهان متاخر در شرایط خاص امکان الحاق نسب به پدر را مطرح کرده اند. در نظام حقوقی ایران نیز با تاثیرپذیری از مبانی فقه امامیه، ارث بری فرزند نامشروع از والدین پذیرفته نشده است، هرچند در برخی حوزه های حقوق مدنی حقوقی برای او به رسمیت شناخته شده است.

کلیدواژه ها:

نسب نامشروع ، فقه امامیه و حنبلی ، ارث در فقه اسلامی