<span dir="RTL" lang="AR-SA">تحلیل بصری و مضمونی نگاره­ های سنگ­ قبور روستای گلمکان مشهد

روستای گلمکان دارای قدمتی کهن است و از نظر باستان شناسی در جایگاه خاصی در دشت توس قرار دارد. این روستا دارای دو قبرستان بزرگ و قدیمی است که اطلاعات ارزشمندی درباره رمز و رازهای سنگ قبور و عقاید و باورهای مردم منطقه ارائه می دهد. هدف از تحقیق حاضر، تحلیل بصری و محتوایی فرم، نقوش و کتیبه های سنگ قبور گلمکان است. در این راستا، این مسئله مطرح می شود که سنگ قبور این روستا دارای چه فرم و نقوشی هستند و هر یک چه مضامینی را بازنمایی می کنند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است. در گام نخست، از طریق مطالعات میدانی، تمامی سنگ های داخل قبرستان بررسی و عکاسی شد و سپس از طریق اسناد کتابخانه ای اطلاعات تکمیلی گردآوری گردید. از مجموع سنگ قبور دو قبرستان، تعداد ۱۰۷ سنگ عکاسی شد که ۷۵ سنگ قبر به دلیل ویژگی های خاص و منحصربه فرد مورد بررسی قرار گرفت. معیار اصلی انتخاب آن ها تفاوت در شکل ظاهری، رنگ، ابعاد و نقوش حکاکی شده بوده است. طبق نتایج به دست آمده، سنگ ها اغلب از جنس گرانیت و شیست بوده و به صورت لاشه ای هستند. تزئینات سنگ با توجه به جایگاه و ویژگی های شخصیتی و زندگی متوفی شامل کتیبه ها و نقوش مختلف است. مضمون کتیبه ها معرفی فرد متوفی، اشعار، آیات و سخنان اهل بیت در ارتباط با آرامش جهان باقی یا نوعی سوگواره است. سنگ قبور به نوعی کتابخانه ای گسترده از مجموعه مطالب مربوط به تاریخ و فرهنگ، باورها و عقاید و گذشته منطقه محسوب می شوند. به همین دلیل، ضرورت دارد برای حفظ و نگهداری چنین میراث ارزشمندی تلاش بیشتری صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

مشهد ، روستای گلمکان ، سنگ قبر ، ساختار بصری و محتوایی