نگاه هرمنوتیک به دکترین تئوپولیتیک اردوغانیسم در حکمرانی آموزش عالی ترکیه: مهندسی رفتار انسانی و تفکر شناختی

با به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲، حکمرانی آموزش عالی در ترکیه دگرگون شده و رابطه میان دانش، هویت ملی و ارزش های دینی به گونه ای تازه بازتعریف شده است. در این روند، دانشگاه ها در چارچوب پروژه تمدنی دکترین اردوغانیسم قرار گرفته اند؛ پروژه ای که در آن تولید دانش، اخلاق اجتماعی و هویت سیاسی معنایی تازه می یابد.  پرسش اصلی پژوهش این است که سیاست های تئوپولیتیک اردوغان چگونه در اسناد، اصلاحات نهادی یا سخنرانی های رسمی بازنمایی می شوند و این بازنمایی ها چگونه به تغییر الگوهای فهم، ارزش گذاری معرفتی و رفتار دانشگاهی منجر می شوند. .پژوهش با اتکا به «هرمنوتیک گادامر»، مفهوم «تئوپولیتیک» و «عقلانیت حکمرانی»، حکمرانی آموزش عالی را فرایندی معنا ساز می داند که از طریق آن هنجارهای معرفتی و اخلاقی بازتعریف می شوند. روش مطالعه تحلیل کیفی گفتمان هرمنوتیکی است و متون سیاستی، سخنرانی های رسمی و اصلاحات نهادی مرتبط با شورای آموزش عالی ترکیه  در فاصله ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ را تحلیل می کند. یافته ها چهار سازوکار اصلی را نشان می دهد: بازسازی «دانشجوی آرمانی» به عنوان سوژه ای اخلاقی-تمدنی؛ تمرکزگرایی در انتصاب روسای دانشگاه ها برای اعمال کنترل تفسیری؛ اولویت دادن به «حقیقت تمدنی» در بازتنظیم معرفتی؛ و شکل گیری حکمرانی اتمسفریک که وفاداری، دینداری آشکار و احتیاط گفتمانی را عادی سازی می کند. این سازوکارها نوعی «حکمرانی شناختی» ایجاد می کنند که تفکر و باورهای درونی را با تبعیت نهادی پیوند می دهد و به شکل گیری «هابیتوس تمدنی» و «پداگوژی تمدنی» در دانشگاه ها منجرمی شود؛ وضعیتی که در عین تقویت انسجام ایدئولوژیک، با الزامات نوآوری علمی و تفکر انتقادی نیز تنش هایی ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

تئوپلیتیک ، اردوغانیسم ، آموزش عالی ، مهندسی رفتار