تحلیل قدرت تبیینی ابعاد هوش های چندگانه گاردنر در پیش بینی عملکرد ریاضی دانش آموزان پایه هشتم

این پژوهش با هدف بررسی رابطه ابعاد هوش های چندگانه گاردنر با عملکرد ریاضی دانش آموزان پایه هشتم انجام شد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه هشتم دوره متوسطه اول شهر برازجان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ به تعداد ۱۹۲۳ نفر بود که بر اساس جدول مورگان و کرجسی، ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از دو ابزار استفاده شد: پرسش نامه ۸۰ سوالی هوش های چندگانه گاردنر شامل هشت بعد هوش منطقی-ریاضی، زبانی-کلامی، دیداری-فضایی، موسیقیایی، جنبشی-حرکتی، بین فردی، درون فردی و طبیعت گرا، و آزمون عملکرد ریاضی محقق ساخته بر اساس محتوای چهار فصل نخست کتاب ریاضی پایه هشتم. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی، شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه، در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین برخی از ابعاد هوش های چندگانه و عملکرد ریاضی رابطه معنادار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مدل پیش بینی عملکرد ریاضی بر اساس ابعاد هوش های چندگانه معنادار است .(F( ۸/۳۱۱)=۶۱/۶۰ ۶,  p< ۰/۰۰۱)  و این ابعاد در مجموع توانستند حدود ۳/۶۱ درصد از واریانس عملکرد ریاضی دانش آموزان را تبیین کنند. در میان ابعاد مختلف، هوش منطقی-ریاضی قوی ترین پیش بین مثبت عملکرد ریاضی بود و هوش موسیقیایی نیز پیش بین مثبت و معنادار عملکرد ریاضی به دست آمد. در مقابل، برخی ابعاد در مدل رگرسیونی نقش پیش بینی کنندگی معناداری نشان ندادند. یافته ها بیانگر آن است که عملکرد ریاضی دانش آموزان با مجموعه ای از توانایی های شناختی و فردی مرتبط است و نمی توان آن را صرفا به یک عامل منفرد تقلیل داد. بنابراین، توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان و به کارگیری راهبردهای آموزشی متنوع می تواند در بهبود یادگیری ریاضی سودمند باشد. با این حال، با توجه به ماهیت همبستگی پژوهش، نتایج نباید به عنوان رابطه علی یا تایید کامل نظریه هوش های چندگانه تفسیر شود.

کلیدواژه ها:

هوش های چندگانه ، نظریه گاردنر ، هوش منطقی – ریاضی ، عملکرد ریاضی ، پیشرفت تحصیلی