تحلیل میزان انطباق برنامه ریزی حمل ونقل شهری اراک با اصول توسعه حمل ونقل عمومی محور (TOD)

توسعه حمل ونقل عمومی محور (Transit-Oriented Development - TOD) به عنوان یکی از رویکردهای نوین برنامه ریزی شهری، بر ایجاد هماهنگی میان کاربری اراضی و سیستم حمل ونقل عمومی با هدف کاهش وابستگی به خودروی شخصی، افزایش دسترسی پیاده و ارتقای کیفیت زندگی شهری تاکید دارد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل محتوای اسناد بالادستی و مصاحبه با خبرگان، به بررسی میزان انطباق برنامه ریزی حمل ونقل شهری اراک با اصول TOD پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیستم حمل ونقل اراک در موقعیت تدافعی قرار دارد که به دلیل فرسودگی ناوگان، ضعف فرهنگ ترافیکی، رشد بی رویه خودروهای شخصی (افزایش ۲۵ برابری در ۳۰ سال گذشته) و محدودیت منابع مالی است . با این حال، طرح جامع پیادهراه سازی هسته مرکزی اراک که مبتنی بر دو سند بالادستی یعنی سند چشمانداز ۲۰ ساله و برنامه عملیاتی پنج ساله دوم است، گام های مثبتی در جهت تحقق اصول TOD برداشته است . این طرح با رویکرد «بسته جامع» شامل پارکینگ های طبقاتی (بیش از ۲ هزار پارکینگ پیش بینی شده)، نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی (۷۰ دستگاه اتوبوس برقی)، تکمیل رینگ های ترافیکی و توسعه زیرساخت های پیاده روی، به دنبال تغییر الگوی سفر از خودروی شخصی به حمل ونقل عمومی و پیاده روی است . نتایج تحقیق نشان می دهد که مهم ترین راهبردهای اولویت دار برای تحقق TOD در اراک شامل هوشمندسازی مدیریت ترافیک، نوسازی تدریجی ناوگان حمل ونقل عمومی، فرهنگ سازی و تغییر رفتار ترافیکی شهروندان است .

کلیدواژه ها:

توسعه حمل ونقل عمومی محور (TOD) ، اراک ، پیادهراه سازی ، حمل ونقل پایدار ، برنامه ریزی شهری