ارزیابی عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری و رابطه آن با درآمدهای حاصل از تخلفات ساختمانی (مطالعه موردی: مناطق پنج گانه شهر اراک)

عدالت فضایی به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار شهری، بر توزیع عادلانه امکانات و خدمات در سطح شهر تاکید دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل توزیع فضایی کاربری های عمومی در مناطق پنج گانه شهر اراک و تعیین رابطه میان نحوه توزیع خدمات شهری با درآمدهای اکتسابی شهرداری از محل جرایم و تخلفات ساختمانی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و داده های کاربری ها از نقشه GIS شهر اراک و مقادیر درآمد شهرداری به روش کتابخانه ای گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری در سطح مناطق پنج گانه شهر اراک برقرار نیست؛ ساکنان منطقه یک در بهترین وضعیت برخورداری و اهالی منطقه پنج در بدترین وضعیت قرار دارند. رابطه میان رتبه درآمدهای شهرداری از محل تخلفات ساختمانی با میزان سرانه کاربری های عمومی با ضریب ۴/۰- معکوس و با شدت متوسط است؛ بدین معنا که کسب درآمد بیشتر از تخلفات ساختمانی در هر منطقه، لزوما با تخصیص خدمات عمومی بیشتر همراه نیست و منطقه دو با بالاترین درآمد، پایین ترین سرانه کاربری های خدماتی را داراست. این وضعیت به بازتولید فضاهای نابرابر در شهر دامن می زند. بر این اساس، بازنگری در قوانین تخصیص بودجه مناطق متناسب با درآمدهای اکتسابی و الزام به توزیع عادلانه خدمات در مناطق کم برخوردار، به عنوان راهکارهای اصلی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

عدالت فضایی ، عدالت توزیعی ، خدمات شهری ، تخلفات ساختمانی ، شهر اراک