بررسی مدل رابطه میان تعامل اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال و احساس تعلق به مدرسه

در سال های اخیر گسترش فناوری های دیجیتال و نفوذ محیط های یادگیری آنلاین در نظام های آموزشی، شیوه های تعامل میان دانش آموزان و مدرسه را دگرگون کرده است. یکی از چالش های مهم در این فضاها، حفظ و تقویت احساس تعلق به مدرسه در میان دانش آموزان است؛ مفهومی که نقش اساسی در انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال و سلامت روانی یادگیرندگان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل رابطه میان تعامل اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال و احساس تعلق به مدرسه انجام شده است. در این مطالعه، تعامل اجتماعی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی یادگیری در محیط های دیجیتال در نظر گرفته شده که از طریق ارتباطات همسالان، تعامل با معلمان و مشارکت در فعالیت های تعاملی شکل می گیرد و می تواند تجربه یادگیری معنادار و پیوند عاطفی با مدرسه را تقویت کند.روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل یابی روابط میان متغیرها است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه بوده که در محیط های یادگیری دیجیتال یا ترکیبی فعالیت داشته اند. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد سنجش تعامل اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال و مقیاس احساس تعلق به مدرسه گردآوری شد و برای تحلیل داده ها از روش های آماری همبستگی و مدل یابی روابط استفاده گردید. نتایج نشان داد که تعامل اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال رابطه مثبت و معناداری با احساس تعلق به مدرسه دارد. همچنین ابعاد مختلف تعامل اجتماعی شامل تعامل دانش آموز با دانش آموز، تعامل دانش آموز با معلم و مشارکت در فعالیت های گروهی آنلاین، به طور معناداری توانستند احساس تعلق دانش آموزان به محیط مدرسه را پیش بینی کنند.بر اساس یافته ها، هرچه سطح تعامل اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال افزایش یابد، میزان احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه نیز تقویت می شود. این امر نشان می دهد که طراحی محیط های یادگیری دیجیتال باید فراتر از انتقال صرف محتوا بوده و فرصت هایی برای ارتباط اجتماعی، همکاری و مشارکت فعال فراهم کند. در واقع، ایجاد فضاهای تعاملی مانند بحث های گروهی آنلاین، پروژه های مشارکتی و ارتباط مستمر معلم و دانش آموز می تواند نقش مهمی در تقویت هویت مدرسه ای و احساس عضویت در جامعه یادگیری داشته باشد. نتایج این پژوهش می تواند برای برنامه ریزان آموزشی، مدیران مدارس و طراحان سامانه های یادگیری الکترونیکی در جهت ارتقای کیفیت تعاملات اجتماعی و افزایش احساس تعلق به مدرسه مورد استفاده قرار گیرد.