الگوی بهسازی محلات فرسوده بر پایه مشارکت فعال شهروندان:(مطالعه موردی شهر بندرعباس)

مشارکت شهروندان به عنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت شهری، نقش تعیین کننده ای در موفقیت برنامه های نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی سطح مشارکت و شناسایی عوامل موثر بر آن در فرایند نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده شهر بندرعباس انجام شده است. این تحقیق از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از طریق روش پیمایشی گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل شهروندان ساکن در بافت های فرسوده بندرعباس و کارشناسان حوزه مدیریت شهری این شهر است. حجم نمونه با بهره گیری از فرمول کوکران تعیین شد که بر این اساس ۳۸۴ نفر از شهروندان و ۴۰ نفر از کارشناسان به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی (فراوانی، میانگین و انحراف معیار) و آزمون های آماری t تک نمونه ای، خی دو، فریدمن و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که سطح مشارکت شهروندان بندرعباس در فرایند نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده در وضعیت مطلوبی قرار دارد. نتایج رتبه بندی عوامل موثر بیانگر آن است که پایگاه اقتصادی–اجتماعی شهروندان و فراهم بودن بسترهای نهادی و اجرایی مشارکت، از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر میزان مشارکت محسوب می شوند. همچنین بین سطح اقتصادی، جنسیت و میزان آگاهی شهروندان با مشارکت آنان در امور محله ای، به ویژه در حوزه نوسازی و بهسازی، رابطه ای مستقیم و معنادار مشاهده شد. در مجموع، مشارکت شهروندی در بندرعباس یکی از ظرفیت های کلیدی در ساماندهی و ارتقای کیفی بافت های فرسوده شهری است و تقویت آن مستلزم سیاست گذاری هدفمند، ارتقای آگاهی عمومی و ایجاد سازوکارهای نهادی موثر در مدیریت شهری است.

کلیدواژه ها:

مشارکت مردمی ، نوسازی و بهسازی ، بافت فرسوده شهری ، بازآفرینی شهری ، بندرعباس