نقش هنرهای نمایشی در انتقال مفاهیم هویت شهری و فرهنگ بومی آذربایجان به شهروندان تبریزی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هنرهای نمایشی در انتقال مفاهیم هویت شهری و فرهنگ بومی آذربایجان به شهروندان تبریزی انجام شده است. هنرهای نمایشی به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای فرهنگی، توانایی منحصربه فردی در بازنمایی هویت جمعی، انتقال حافظه فرهنگی و تقویت احساس تعلق شهری دارند. در این پژوهش، با بهره گیری از روش توصیفی–تحلیلی و پیمایشی، نقش اشکال مختلف نمایشی از جمله تئاتر خیابانی، آیین های نمایشی سنتی (کوساگردانی، تکمچیلر)، تعزیه و نمایش های فولکلور مبتنی بر داستان های عاشیقی در انتقال مفاهیم هویت شهری و فرهنگ بومی آذربایجان بررسی شده است. جامعه آماری شامل شهروندان مناطق ده گانه تبریز و نمونه آماری ۳۸۴ نفر بوده که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شده اند. یافته ها نشان می دهد که بین تماشای نمایش های بومی و احساس تعلق شهری همبستگی معنادار مثبت (r = ۰/۷۲، p < ۰/۰۱) وجود دارد. همچنین، جشنواره های تئاتر خیابانی مانند «تبریزیم» با موضوعات مرتبط با معرفی هویت و تاریخ شهر، توانسته اند به طور معناداری در تقویت هویت شهری شهروندان موثر واقع شوند. تحلیل رگرسیون نشان می دهد که مولفه های «بازنمایی تاریخ محلی»، «استفاده از زبان و موسیقی بومی» و «مشارکت تماشاگران در آیین های نمایشی» به ترتیب بیشترین سهم را در پیش بینی هویت شهری دارند. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که مدیریت فرهنگی شهرداری تبریز با تداوم و گسترش نمایش های بومی و آیینی، زمینه انتقال مفاهیم هویت شهری و فرهنگ بومی آذربایجان به نسل های جدید را فراهم آورد.