بررسی نقش معلم در مدیریت وقفه های آموزشی و بازگرداندن تمرکز دانش آموزان به فرایند یادگیری

فرایند یادگیری در کلاس درس همواره در شرایطی کاملا پیوسته و بدون گسست اتفاق نمی افتد. ورود و خروج دانش آموزان، گفت وگوهای جانبی، پرسش های خارج از موضوع، جابه جایی بین فعالیت ها، اعلامیه های مدرسه، مشکلات فنی، تاخیر در شروع فعالیت، تغییر ناگهانی برنامه، رفتارهای مزاحم و حتی تغییرات هیجانی دانش آموزان از جمله عواملی هستند که می توانند جریان طبیعی آموزش را دچار وقفه کنند. مسئله مهم آن است که وقفه آموزشی صرفا به معنای از دست رفتن چند دقیقه از زمان کلاس نیست؛ بلکه ممکن است موجب گسست زنجیره توجه، فراموشی بخشی از دستورالعمل، افزایش بار شناختی و دشوار شدن بازگشت دانش آموز به فعالیت اصلی شود. پژوهش های مربوط به مدیریت کلاس نیز نشان داده اند که سازمان دهی مناسب کلاس، مدیریت انتقال ها، نظارت بر رفتار و ایجاد رویه های روشن می تواند زمان درگیری دانش آموزان با فعالیت یادگیری را افزایش دهد. (ERIC)پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم در مدیریت وقفه های آموزشی و بازگرداندن تمرکز دانش آموزان به فرایند یادگیری، به شیوه توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. در این چارچوب، معلم نه صرفا به عنوان کنترل کننده رفتار، بلکه به عنوان تنظیم کننده جریان توجه، زمان، تعامل و فعالیت شناختی دانش آموزان در نظر گرفته می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که توانایی معلم در پیشگیری از وقفه های قابل پیش بینی، تشخیص سریع نوع وقفه، واکنش متناسب و کم تنش، استفاده از نشانه های غیرکلامی، بازسازی سریع دستورالعمل و ایجاد نقطه ورود مجدد به فعالیت یادگیری، از مولفه های اساسی مدیریت وقفه های آموزشی است. شواهد پژوهشی همچنین نشان می دهد که وقفه های بیرونی کلاس می توانند در مقیاس مدرسه به اتلاف قابل توجه زمان آموزشی منجر شوند و در نتیجه، کاهش وقفه و مدیریت پیامدهای آن باید بخشی از فرهنگ سازمانی مدرسه و نه فقط مسئولیت فردی معلم تلقی شود. (ERIC)از سوی دیگر، رابطه معلم و دانش آموز در نحوه مواجهه با وقفه اهمیت ویژه ای دارد. واکنش تنبیهی، طولانی یا هیجانی معلم ممکن است خود به وقفه ای ثانویه تبدیل شود؛ در حالی که واکنش کوتاه، روشن، پیش بینی پذیر و متناسب می تواند بدون ایجاد گسست بیشتر، توجه کلاس را به مسیر اصلی بازگرداند. مطالعات مدیریت کلاس نیز بر اهمیت راهبردهای پیشگیرانه، آموزش قواعد، مدیریت انتقال ها و تقویت رفتار مطلوب تاکید کرده اند. (ERIC) بر این اساس، مدیریت وقفه های آموزشی را می توان نوعی شایستگی حرفه ای دانست که در مرز میان مدیریت کلاس، روان شناسی توجه، طراحی آموزشی و تنظیم رفتار قرار می گیرد. نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که معلم موثر کسی نیست که بتواند تمام وقفه ها را حذف کند، بلکه کسی است که بتواند وقفه اجتناب ناپذیر را به حداقل اختلال تبدیل کرده و مسیر یادگیری را با کمترین هزینه شناختی و زمانی بازسازی کند.