بررسی چالش های معلمان در حفظ بی طرفی حرفه ای هنگام مواجهه با تعارضات میان دانش آموزان

تعارض میان دانش آموزان یکی از موقعیت های اجتناب ناپذیر در زندگی مدرسه ای است که می تواند از اختلاف های ساده بر سر مشارکت در فعالیت های کلاسی و بازی های گروهی تا تعارض های پیچیده تر، طرد اجتماعی، تمسخر، رقابت، شایعه پراکنی، درگیری کلامی و حتی رفتارهای پرخاشگرانه گسترش یابد. در چنین موقعیت هایی، معلم صرفا مشاهده گر نیست، بلکه به دلیل جایگاه رسمی، اقتدار تربیتی و مسئولیت خود در حفظ امنیت و نظم کلاس، ناگزیر از مداخله است. مسئله اساسی آن است که مداخله معلم چگونه می تواند هم زمان با حفظ عدالت، کرامت دانش آموزان، امنیت روانی و نظم آموزشی همراه باشد و در عین حال به جانبداری ناخواسته از یکی از طرفین منجر نشود. مقاله حاضر با هدف بررسی چالش های معلمان در حفظ بی طرفی حرفه ای هنگام مواجهه با تعارضات میان دانش آموزان و شناسایی مولفه های موثر بر تصمیم گیری عادلانه آنان، با روش مطالعه کتابخانه ای و تحلیل اسنادی انجام شده است. یافته های حاصل از ترکیب مباحث نظری و پژوهش های تجربی نشان می دهد که بی طرفی حرفه ای را نمی توان به معنای «عدم مداخله» یا «برابری مکانیکی در برخورد با همه دانش آموزان» تلقی کرد. بی طرفی حرفه ای بیشتر به معنای استفاده از فرایندی منصفانه، مبتنی بر شواهد، قابل توضیح، محترمانه و عاری از پیش داوری است. از مهم ترین چالش های معلمان در این زمینه می توان به اطلاعات ناقص درباره واقعه، فشار زمانی، شناخت قبلی از دانش آموزان، تفاوت های رفتاری و شخصیتی آنان، سابقه انضباطی، فشار همسالان، دخالت والدین، شدت هیجانی تعارض، نگرانی درباره امنیت دانش آموزان و تفاوت میان عدالت و مساوات اشاره کرد. تحلیل منابع همچنین نشان می دهد که ادراک دانش آموزان از عدالت معلمی، به ویژه در فرایند رسیدگی به تعارض، بر احساس تعلق، اعتماد به مدرسه و پذیرش اقتدار آموزشی اثرگذار است. بنابراین، حفظ بی طرفی حرفه ای بیش از آنکه یک ویژگی شخصیتی باشد، نوعی شایستگی حرفه ای و تصمیم گیری اخلاقی است که به مهارت های شنیدن فعال، کنترل هیجان، بررسی چندجانبه شواهد، تفکیک شخص از رفتار، شفافیت رویه ای و استفاده از راهبردهای ترمیمی نیاز دارد. مقاله در پایان، الگویی کاربردی برای تقویت بی طرفی حرفه ای معلمان پیشنهاد می کند که بر «مکث حرفه ای، جمع آوری اطلاعات، شنیدن برابر، تشخیص نیازها، تصمیم مبتنی بر معیار، توضیح تصمیم و پیگیری پس از تعارض» استوار است.