بررسی تحول دانش حرفه ای معلم در نتیجه تعامل مستمر با سامانه های هوش مصنوعی

گسترش سامانه های هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، مفهوم دانش حرفه ای معلم را با تحولی اساسی مواجه ساخته است. در الگوی سنتی، دانش حرفه ای عمدتا از طریق آموزش دانشگاهی، تجربه تدریس، مطالعه منابع تخصصی، تعامل با همکاران و شرکت در دوره های ضمن خدمت شکل می گرفت و به تدریج در جریان تجربه حرفه ای توسعه می یافت. با ظهور سامانه های هوش مصنوعی، معلم با منبعی پویا و تعاملی روبه رو شده است که می تواند در طراحی آموزشی، تولید و تحلیل محتوای یادگیری، شناسایی تفاوت های فردی دانش آموزان، ارائه بازخورد، تحلیل داده های آموزشی و حتی بازاندیشی درباره تصمیم های حرفه ای نقش داشته باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تحول دانش حرفه ای معلم در نتیجه تعامل مستمر با سامانه های هوش مصنوعی انجام شده است. رویکرد مقاله تحلیلی توصیفی بوده و با تکیه بر ادبیات علمی حوزه دانش حرفه ای معلم، فناوری آموزشی و هوش مصنوعی در آموزش، ابعاد این تحول مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحلیلی نشان می دهد تعامل مستمر با هوش مصنوعی صرفا به افزایش مهارت فنی معلم منجر نمی شود، بلکه می تواند ماهیت دانش حرفه ای او را نیز تغییر دهد. این تعامل، دانش محتوایی، دانش تربیتی، دانش فناورانه، توانایی تحلیل موقعیت های آموزشی، مهارت ارزیابی اطلاعات و ظرفیت تصمیم گیری حرفه ای را تحت تاثیر قرار می دهد. در این شرایط، معلم از مصرف کننده ابزارهای دیجیتال به ارزیاب، تنظیم کننده و طراح تعامل انسان هوش مصنوعی تبدیل می شود. با این حال، تحقق این تحول به سواد هوش مصنوعی، توانایی راستی آزمایی خروجی های سامانه، درک محدودیت های الگوریتمی، رعایت ملاحظات اخلاقی و حفظ عاملیت حرفه ای معلم وابسته است. بنابراین، هوش مصنوعی زمانی می تواند به ارتقای دانش حرفه ای معلمان منجر شود که در خدمت تفکر حرفه ای قرار گیرد، نه اینکه جایگزین قضاوت تربیتی آنان شود.