بررسی چالش های معلمان در اعتبارسنجی دانش تولیدشده توسط سامانه های هوش مصنوعی

گسترش سریع سامانه های هوش مصنوعی مولد، به ویژه ابزارهایی که قادر به تولید متن، پاسخ آموزشی، تحلیل داده، طراحی فعالیت یادگیری و ارائه توضیحات علمی هستند، زمینه های جدیدی را برای تحول در فرایند تدریس و یادگیری فراهم کرده است. با وجود ظرفیت های قابل توجه این سامانه ها، یکی از چالش های کمتر مورد توجه، مسئله اعتبارسنجی دانش تولیدشده توسط هوش مصنوعی از سوی معلمان است. پاسخ های تولیدشده توسط سامانه های هوش مصنوعی ممکن است از نظر ظاهری منسجم، علمی و متقاعدکننده باشند، اما در برخی موارد حاوی اطلاعات نادرست، استنادهای ساختگی، ساده سازی افراطی، سوگیری یا تفسیر نادرست مفاهیم علمی هستند. ازاین رو، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی صرفا به توانایی معلم در کار با ابزارهای دیجیتال محدود نمی شود، بلکه مستلزم برخورداری از توانایی تشخیص، ارزیابی و اعتبارسنجی محتوای تولیدشده توسط این سامانه هاست. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های معلمان در اعتبارسنجی دانش تولیدشده توسط سامانه های هوش مصنوعی انجام شده است. در این مقاله، چالش های مرتبط با صحت و دقت اطلاعات، تشخیص خطاهای محتوایی، ارزیابی منابع و استنادها، سوگیری الگوریتمی، شفافیت فرایند تولید پاسخ، تفاوت میان دانش معتبر و محتوای ظاهرا علمی، محدودیت زمانی معلمان و ضرورت برخورداری از سواد هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است. بررسی ادبیات علمی نشان می دهد که معلم در محیط آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی دیگر صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه به عنوان ارزیاب، پالایشگر و اعتبارسنج دانش دیجیتال نقش پیدا می کند. در این شرایط، اعتماد بدون ارزیابی به خروجی سامانه های هوش مصنوعی می تواند کیفیت یادگیری و تصمیم گیری آموزشی را تحت تاثیر قرار دهد. یافته های تحلیلی پژوهش نشان می دهد که تقویت سواد هوش مصنوعی معلمان، آموزش مهارت های راستی آزمایی و ارزیابی منابع، توسعه سیاست های مدرسه ای برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی و ایجاد الگوهای ترکیبی «هوش مصنوعی قضاوت حرفه ای معلم» می تواند زمینه استفاده ایمن تر و علمی تر از این فناوری را فراهم سازد. بر این اساس، اعتبارسنجی دانش تولیدشده توسط هوش مصنوعی باید به یکی از مولفه های اساسی شایستگی حرفه ای معلمان در مدرسه هوشمند تبدیل شود.