تاثیر تعامل سازنده دبیر–دانش آموز بر کاهش پدیده «بی انگیزگی تحصیلی ناشی از ناامیدی به آینده شغلی» در مدارس پسرانه متوسطه دوم

بی انگیزگی تحصیلی در دوره دوم متوسطه در سال های اخیر با ریشه ای عمیق تر از چالش های یادگیری معمول ظهور کرده است: ناامیدی مفرط نسبت به آینده شغلی، زیر سوال رفتن کارکرد مدرک دانشگاهی و ادراک پوچی تلاش تحصیلی در شرایط اقتصادی موجود. پژوهش حاضر از نوع اقدام پژوهی آموزشی است که با هدف بررسی تاثیر «تعامل سازنده دبیر–دانش آموز» بر کاهش بی انگیزگی تحصیلی ناشی از ناامیدی به آینده شغلی در یک کلاس ۳۰ نفره پسرانه پایه دهم/یازدهم دوره دوم متوسطه، طی یک نیمسال تحصیلی (۱۶ هفته) به اجرا درآمد. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته «ناامیدی به آینده شغلی» (مبتنی بر نظریه امید اسنایدر)، سیاهه مشاهده رفتار کلاسی، ثبت وقایع اتفاقیه و اسناد پیشرفت تحصیلی در سه مرحله پیش، حین و پس از مداخله گردآوری شدند. برنامه مداخله شامل چهار محور تعاملی بود: گفت وگوهای هدایت شغلی فردی، بازخورد توصیفی–مهارتی در تصحیح تکالیف، مشارکت دهی دانش آموزان در تصمیم گیری های آموزشی و ارزشیابی، و الگوسازی حرفه ای و واقع بینانه از بازار کار. نتایج نشان داد که میانگین نمره ناامیدی شغلی از ۳٫۸۲ به ۲٫۶۴ کاهش یافت، نرخ انجام تکالیف از ۵۲ درصد به درصد و مشارکت فعال در کلاس بیش از ۱۲۶درصد افزایش یافت و میانگین نمرات مستمر ۱٫۹ نمره رشد داشت. یافته ها نشان می دهد بازسازی رابطه معلم–دانش آموز و ایفای نقش معلم در مقام «راهنمای مسیر آینده»، از قدرتمندترین ابزارهای بازآفرینی امید و ارتقای درگیری تحصیلی در دوره حساس متوسطه دوم است.