«انجمن های مجازی به مثابه کلینیک»: تحلیل محتوای کیفی تعاملات حمایتی در کامیونیتی های آنلاین ایسکشوال های ایرانی

ایسکشوال های ایرانی به دلیل تابوهای جنسی، نبود آموزش های رسمی و فشارهای هنجاری خانواده برای ازدواج، با سطوح بالایی از استرس اقلیت، اختلال پنداری و انزوای اجتماعی روبه رو هستند. کامیونیتی های آنلاین (به ویژه گروه های تلگرامی)، در غیاب هرگونه نهاد حمایتی رسمی، به پناهگاه اصلی این افراد تبدیل شده اند. هدف پژوهش حاضر، فهم عمیق کارکردهای حمایتی و شبه درمانی این کامیونیتی ها با تاکید بر پویایی گروهی و تعاملات جمعی (نه تجربه فردی) بود. این مطالعه با رویکرد نتنوگرافی و به روش تحلیل ثانویه کیفی انجام شد. داده های متنی شامل روایت های دست اول ۱۸ مشارکت کننده (۱۰ زن، ۸ مرد) از تجربه عضویت و تعامل در گروه های تلگرامی ایسکشوال های ایرانی بود که در چارچوب یک پژوهش ترکیبی پیشین گردآوری شده بودند. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک صورت گرفت. یافته ها شش مضمون اصلی را آشکار ساخت: اطلاع رسانی و روشن سازی هویت، تایید اجتماعی و اعتباربخشی، حمایت عاطفی مبتنی بر همدلی همتایان، کاهش احساس تنهایی و بازسازی تعلق، یادگیری راهبردهای مقابله از طریق الگوسازی، و تسهیل دوستی های عمیق به عنوان «خانواده ی انتخابی». این مضامین در تعامل با یکدیگر، نظام حمایتی یکپارچه ای را شکل می دهند که بسیاری از مولفه های درمان های تاییدگر هویت را بازتولید می کند. نتیجه آنکه کامیونیتی های آنلاین ایسکشوال های ایرانی، در نبود خدمات حرفه ای در دسترس، کارکرد یک «کلینیک همتاساخته» را ایفا می کنند. پیشنهاد می شود متخصصان بهداشت روان این فضاها را به رسمیت بشناسند و از ظرفیت آن ها به عنوان مکمل درمان بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

کامیونیتی آنلاین ، ایسکشوالیتی ، حمایت همتایان ، کلینیک مجازی