تاثیر سواد مالی بر رفتار مالی، با درنظر داشتن نقش میانجی ادراک ریسک و خدمات مالی دیجیتال

تحول دیجیتال در سال های اخیر نظام مالی ایران را به طور قابل توجهی متحول کرده است. با گسترش بانکداری اینترنتی، اپلیکیشن های پرداخت، کیف پول های دیجیتال و سامانه های پرداخت آنلاین، دسترسی مالی افزایش یافته است؛ با این حال، همچنان شکاف هایی در رفتار مالی به ویژه در میان زنان شاغل شهری مشاهده می شود. هدف این پژوهش بررسی تاثیر سواد مالی بر رفتار مالی زنان شاغل شهری در ایران با تمرکز بر نقش میانجی ادراک ریسک و استفاده از خدمات مالی دیجیتال است. این مطالعه بر اساس چارچوب نظری محرک–ارگانیسم–پاسخ (SOR) طراحی شده است. در این چارچوب، سواد مالی به عنوان محرک شناختی در نظر گرفته می شود که ادراک ریسک و میزان استفاده از خدمات مالی دیجیتال را شکل می دهد و در نهایت به رفتار مالی منجر می شود. داده ها از طریق پرسشنامه ساختاریافته از 550 زن شاغل در شهرهای بزرگ ایران (تهران، اصفهان، شیراز و مشهد) جمع آوری و با استفاده از روش ترکیبی PLS-SEM و شبکه عصبی مصنوعی (ANN) تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد سواد مالی هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم (از طریق ادراک ریسک و استفاده از خدمات مالی دیجیتال) رفتار مالی را بهبود می بخشد. یافته ها بیانگر آن است که استفاده موثر از خدمات مالی دیجیتال، نقش میانجی قوی تری نسبت به ادراک ریسک دارد. این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی سیاست های ارتقای سواد مالی و توانمندسازی اقتصادی زنان در ایران باشد.

کلیدواژه ها:

سواد مالی ، رفتار مالی ، خدمات مالی دیجیتال ، ادراک ریسک ، توانمندسازی اقتصادی ایران