نقش دبیر فیزیک در پرورش خلاقیت و توانایی پژوهشگری دانش آموزان

پرورش خلاقیت و توانایی پژوهشگری دانش آموزان از ضرورت های آموزش اثربخش علوم است و دبیر فیزیک به دلیل ماهیت کاوشگرانه، مسئله محور و تجربی این درس، جایگاهی اساسی در تحقق این هدف دارد. مقاله حاضر با هدف تبیین نقش دبیر فیزیک در شکل گیری تفکر خلاق، تقویت پرسشگری، پرورش توانایی مسئله یابی، فرضیه سازی، مشاهده علمی، تحلیل شواهد و توسعه مهارت های پژوهشی دانش آموزان تدوین شده است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر انجام شده است. یافته های حاصل از بررسی مبانی نظری نشان می دهد که عملکرد دبیر فیزیک زمانی می تواند به رشد خلاقیت و پژوهشگری منجر شود که فرایند تدریس از انتقال صرف مفاهیم فاصله گرفته و بر پرسش های باز، فعالیت های کاوشگرانه، آزمایش، حل مسائل چندراه حلی، پروژه های علمی، تحلیل پدیده های روزمره و مشارکت فعال دانش آموزان استوار شود. همچنین ایجاد فضای امن برای بیان ایده ها، پذیرش دیدگاه های متفاوت، ارائه بازخورد سازنده و فراهم کردن فرصت آزمون فرضیه ها، استقلال فکری و اعتماد علمی دانش آموزان را تقویت می کند. نتایج مقاله بیانگر آن است که شایستگی علمی و آموزشی دبیر، امکانات آزمایشگاهی، شیوه ارزشیابی، برنامه درسی و حمایت مدرسه از مهم ترین عوامل موثر بر موفقیت این فرایند هستند و تقویت نقش هدایتگر دبیر می تواند زمینه شکل گیری دانش آموزانی خلاق، پرسشگر و پژوهش محور را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

دبیر فیزیک ، خلاقیت ، پژوهشگری ، تفکر علمی ، پرسشگری ، دانش آموزان