نقش خانواده در شکل گیری عادت های مطالعه و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی و کانون اصلی تربیت، نقشی بنیادین در شکل دهی به عادت های مطالعه و مسیر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با روش مروری-تحلیلی و با استناد به منابع علمی معتبر داخلی و خارجی، به بررسی ابعاد گوناگون این نقش پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که سبک های فرزندپروری، سطح سواد و تحصیلات والدین، فضای عاطفی و روانی خانواده، الگوهای رفتاری والدین در مطالعه، حمایت ابزاری و انگیزشی، مشارکت خانواده در امور مدرسه و تکالیف درسی، و همچنین وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده، همگی به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر شکل گیری عادت های مطالعه و عملکرد تحصیلی فرزندان تاثیر می گذارند. خانواده های دارای سبک فرزندپروری مقتدرانه، فضای عاطفی امن، الگوسازی مثبت در مطالعه و مشارکت فعال در فرایند آموزش، فرزندانی با عادت های مطالعه پایدارتر و پیشرفت تحصیلی بالاتر پرورش می دهند. در مقابل، تنش های خانوادگی، بی توجهی به مطالعه، سبک های فرزندپروری سهل گیرانه یا مستبدانه، و کمبود حمایت تحصیلی، زمینه ساز ضعف در عادت های مطالعه و افت تحصیلی می شوند. همچنین تعامل خانواده با مدرسه و ایجاد هم افزایی میان این دو نهاد، عاملی تعیین کننده در تداوم و تقویت عادت های مطالعه است. بر این اساس، طراحی برنامه های مداخله ای و آموزشی برای توانمندسازی خانواده ها در جهت ایفای نقش موثرتر در شکل گیری عادت های مطالعه فرزندان، ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

خانواده ، عادت های مطالعه ، پیشرفت تحصیلی ، سبک های فرزندپروری ، مشارکت والدین ، انگیزش تحصیلی