کاربرد پهنه بندی زمین شناسی در اولویت بندی اقدامات شهرداری برای مدیریت مخاطرات طبیعی

پهنه بندی زمین شناسی به عنوان یکی از ابزارهای بنیادین در مدیریت شهری و کاهش خطر بلایای طبیعی، نقش تعیین کننده ای در اولویت بندی اقدامات شهرداری ها ایفا می کند. این مقاله با هدف تبیین کاربردهای عملی پهنه بندی زمین شناسی در فرآیند تصمیم گیری شهری برای مدیریت مخاطرات طبیعی تدوین شده است. در این راستا، ابتدا مفاهیم پایه پهنه بندی زمین شناسی و انواع مخاطرات طبیعی شهری شامل زلزله، سیل، زمین لغزش، فرونشست و روان گرایی خاک مورد بررسی قرار می گیرد. سپس روش های نوین پهنه بندی از جمله سامانه اطلاعات جغرافیایی، سنجش از دور، مدل سازی عددی و تحلیل های چندمعیاره تشریح می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که تلفیق داده های زمین شناسی با شاخص های آسیب پذیری شهری، امکان تدوین نقشه های خطر و اولویت بندی مداخلات عمرانی، برنامه ریزی کاربری زمین، مقاوم سازی سازه ها و مدیریت بحران را فراهم می آورد. همچنین تجارب جهانی و داخلی حاکی از آن است که شهرهایی که پهنه بندی زمین شناسی را در چرخه تصمیم گیری خود ادغام کرده اند، توانسته اند خسارات ناشی از مخاطرات طبیعی را به طور چشمگیری کاهش دهند. در نهایت، چارچوبی عملی برای اولویت بندی اقدامات شهرداری بر اساس پهنه بندی زمین شناسی ارائه می شود که می تواند مبنای سیاست گذاری در کلان شهرهای ایران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پهنه بندی زمین شناسی ، مدیریت مخاطرات طبیعی ، شهرداری ، اولویت بندی ، آسیب پذیری شهری ، سامانه اطلاعات جغرافیایی.