تصمیم گیری حرفه ای معلمان در شرایط پیچیده آموزشی؛ از تجربه محوری تا رویکرد تاملی

تصمیم گیری حرفه ای معلمان یکی از مولفه های اساسی کیفیت فرایند آموزش و یادگیری است که در محیط های آموزشی پیچیده و متغیر، اهمیتی دوچندان پیدا می کند. هدف پژوهش حاضر، تبیین فرایند تصمیم گیری حرفه ای معلمان در شرایط پیچیده آموزشی با تاکید بر گذار از تجربه محوری به رویکرد تاملی است. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و بررسی ادبیات علمی مرتبط انجام شده است. در این چارچوب، ابتدا ماهیت پیچیدگی و عدم قطعیت در محیط های آموزشی بررسی شده و سپس نقش تجربه حرفه ای، محدودیت های اتکای صرف به تجربه، جایگاه تامل حرفه ای و ضرورت تلفیق تجربه، دانش تخصصی و شواهد در تصمیم گیری معلمان تحلیل شده است. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که تجربه حرفه ای، اگرچه یکی از مهم ترین منابع شناخت و تصمیم گیری معلم محسوب می شود، در صورت فقدان بازاندیشی می تواند به تکرار الگوهای تثبیت شده و کاهش انعطاف پذیری منجر شود. در مقابل، تامل حرفه ای امکان بازنگری در پیش فرض ها، تحلیل پیامدهای تصمیم ها و اصلاح مستمر عملکرد را فراهم می کند. همچنین، کیفیت تصمیم گیری حرفه ای به شرایط سازمانی، فرهنگ مدرسه، اعتماد حرفه ای، فرصت های یادگیری مشارکتی و حمایت مدیریتی وابسته است. بر این اساس، تصمیم گیری حرفه ای را می توان فرایندی پویا دانست که از تعامل تجربه، دانش، شواهد، تامل و اقتضائات موقعیتی شکل می گیرد. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت تقویت ظرفیت های تاملی معلمان، توسعه یادگیری حرفه ای مستمر و ایجاد محیط های سازمانی حمایتگر برای ارتقای تصمیم گیری آگاهانه، انعطاف پذیر و مسئولانه تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری حرفه ای ، تامل حرفه ای ، تجربه معلمان ، محیط آموزشی پیچیده