تحلیل تیپ شناسی شخصیتی دینی، رویکرد سنتزپژوهی

این پژوهش به دنبال ارائه یک ساختار و چارچوب برآمده از مطالعات تیپ شناسی شخصیتی دینی است تا ابعاد مختلف تیپ شناسی شخصیتی دینی را نمایان سازد و مولفه های آن را تحلیل نماید. تیپ شناسی برای الگوسازی به ویژه برای افراد دین دار از اهمیت خاصی برخوردار است و سنتز برآمده از تحقیقات می تواند تحلیل راهگشایی در این زمینه باشد. این تحقیق بر اساس روش سنتزپژوهی انجام شده است و یک فراتحلیل از مطالعات و تحقیقات در این زمینه را ارائه می نماید. پس از طی مراحل روش مند این مطالعه، ۱۰ منبع انتخاب گردید و با ارزیابی و بحث در مفاهیم و مقولات استخراج شده یک چارچوب پنج ضلعی مورد تحلیل قرار گرفت که اولین ضلع آن مربوط به کاربست تیپ بندی های رایج روان شناختی برای شخصیت های دینی است که از دو الگوی MBTI و اینیاگرام استفاده شده بود. در ضلع دیگر استخراج یک تیپ بندی دینی بر اساس منابع دینی و با روش تحلیل محتوا است که به طور خاص نیز با روش تدبری در قرآن انجام گرفته است و الگوهایی از این تیپ بندی را ارائه می کند. با استخراج این تیپ بندی ها آن را می توان برای شخصیت های مختلف سیاسی، اجتماعی، ادبی و هنری به کار برد که به توسعه این تیپ بندی کمک می کند. تطبیق تیپ شناسی های رایج در روان شناسی بر منابع دینی ضلع دیگری است که مورد توجه قرار گرفته است و با الگوی پنج عاملی انجام شده است. نواقصی که در این چارچوب دارد عمدتا ماهوی و روشی است که با اشباع کارهای تحقیقاتی در این زمینه و نقد و بررسی آن ها بهبود می یابد.

کلیدواژه ها:

تیپ بندی شخصیت ، شخصیت های دینی ، حضرت یوسف علیه السلام ، حضرت علی علیه السلام ، حضرت مریم علیهاالسلام