بررسی تطبیقی نظام آموزش و پرورش در ایران و فنلاند؛ درس هایی برای آینده

نظام های آموزش و پرورش، آیینه ی تمام نمای ارزش ها، اولویت ها و آرمان های یک ملت هستند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تطبیقی، به مقایسه ی دو نظام آموزشی با خاستگاه های فرهنگی و تاریخی متفاوت می پردازد: ایران با ساختاری متمرکز، رقابتی و مبتنی بر آزمون های سراسری، و فنلاند با ساختاری غیرمتمرکز، مبتنی بر اعتماد و برابری. یافته ها، که عمدتا بر تحلیل اسناد بالادستی، گزارش های بین المللی (PISA) و ادبیات تطبیقی موجود استوار است، نشان می دهد که شکافی عمیق در محورهایی مانند «فلسفه ی تربیتی»، «جایگاه و استقلال معلم»، «ساختار ارزشیابی» و «رویکرد به برابری آموزشی» میان این دو نظام وجود دارد. درحالی که نظام ایران بر گزینش نخبگان و انتقال دانش تاکید دارد، مدل فنلاندی بر پرورش کل نگر، یادگیری عمیق و حذف رقابت های ناسالم استوار است. نتیجه گیری مقاله، درس آموخته هایی سیاستی برای ایران، با تاکید بر «اعتماد حرفه ای به معلم»، «کاهش اضطراب امتحان» و «بازاندیشی در مفهوم عدالت آموزشی» ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش تطبیقی ، ایران ، فنلاند ، تمرکززدایی ، ارزشیابی ، تربیت معلم ، برابری آموزشی