واکاوی نقش هوش مصنوعی در تحول نقش حرفه ای معلمان: از انتقال دهنده دانش به تسهیلگر یادگیری

تحول شتابان فناوری های دیجیتال، به ویژه هوش مصنوعی، موجب تغییرات اساسی در نظام های آموزشی و بازتعریف نقش حرفه ای معلمان شده است. هدف این پژوهش، واکاوی نقش هوش مصنوعی در گذار معلم از جایگاه سنتی «انتقال دهنده دانش» به جایگاه نوین «تسهیلگر یادگیری» است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و داده های آن از طریق مطالعه اسناد علمی، گزارش های سازمان های بین المللی و منابع معتبر علمی گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی با انجام بخشی از فعالیت های تکراری نظیر تولید محتوای آموزشی، تحلیل داده های یادگیری، ارائه بازخورد فوری و ارزشیابی اولیه، فرصت بیشتری برای تمرکز معلمان بر هدایت یادگیری، پرورش تفکر انتقادی، تقویت خلاقیت، توسعه مهارت های اجتماعی و حمایت عاطفی از دانش آموزان فراهم می کند. همچنین نتایج بیانگر آن است که تحقق این تحول در نظام آموزشی ایران مستلزم توسعه زیرساخت های دیجیتال، ارتقای سواد فناوری معلمان، اصلاح نظام ارزشیابی، بازنگری در برنامه های تربیت معلم و تدوین چارچوب های اخلاقی و حقوقی برای استفاده از هوش مصنوعی در آموزش است. درمجموع، آینده آموزش نه بر پایه جایگزینی معلم باهوش مصنوعی، بلکه بر مبنای هم افزایی توانمندی های انسانی و قابلیت های فناوری و ایفای نقش معلم به عنوان تسهیلگر، راهنما و مربی یادگیری شکل خواهد گرفت.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تحول حرفه ای معلمان ، تسهیلگر یادگیری ، آموزش هوشمند ، فناوری آموزشی.