هوش مصنوعی و آینده آموزش ریاضیات دبیرستانی:

گسترش سریع هوش مصنوعی، به ویژه هوش مصنوعی مولد و مدل های زبانی بزرگ، یکی از مهم ترین تحولات فناورانه موثر بر آموزش در سال های اخیر است. آموزش ریاضیات دبیرستانی به دلیل ماهیت مفهومی، سلسله مراتبی، استدلالی و مسئله محور خود، یکی از حوزه هایی است که می تواند به شکل عمیقی تحت تاثیر این تحول قرار گیرد. هدف این مقاله بررسی علمی ظرفیت ها و محدودیت های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش ریاضیات دبیرستانی و ارائه تحلیلی مبتنی بر شواهد از نقش احتمالی آن در آینده آموزش است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور تحلیلی انتقادی ادبیات انجام شده و از مطالعات تجربی، تجربیات آموزشی نویسنده، مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها و اسناد معتبر بین المللی استفاده کرده است. شواهد موجود نشان می دهند که هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری، تولید و تطبیق مسائل، تحلیل خطا، پشتیبانی از حل مسئله و کمک به معلم، فرصت های جدیدی برای بهبود آموزش ریاضی فراهم کند .۲, ۶, ۸, ۹, ۱۳, ۱۴در مقابل، وابستگی شناختی، کاهش تلاش مستقل، امکان تولید پاسخ های نادرست، تقلب تحصیلی، نگرانی های مربوط به حریم خصوصی، نابرابری دیجیتال و نیاز به نظارت انسانی از مهم ترین چالش های آن هستند۱, ۲, ۴, ۵. شواهد جدیدتر حاکی از آن است که اثر هوش مصنوعی مولد بر یادگیری ریاضی در مجموع مثبت است، اما اندازه این اثر به نحوه ادغام فناوری در فرایند آموزشی، نوع محتوای ریاضی و طراحی یادگیری وابسته است۱۳. بر اساس تحلیل شواهد، مقاله حاضر استدلال می کند که محتمل ترین آینده آموزش ریاضیات، جایگزینی معلم با هوش مصنوعی نیست، بلکه شکل گیری یک الگوی مشارکتی «دانش آموز معلم هوش مصنوعی» است. در این الگو، هوش مصنوعی نقش دستیار هوشمند، ابزار شخصی سازی و منبع بازخورد را ایفا می کند و معلم همچنان مسئول هدایت تفکر ریاضی، قضاوت آموزشی، تعامل انسانی و ارزیابی عمیق یادگیری خواهد بود. نتیجه اصلی مقاله آن است که هدف آموزش ریاضی در عصر هوش مصنوعی نباید آموزش نحوه دریافت پاسخ از ماشین، بلکه پرورش توانایی دانش آموز برای تحلیل، راستی آزمایی و نقد پاسخ ماشین باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی مولد ، آموزش ریاضیات ، ریاضیات دبیرستانی ، یادگیری شخصی سازی شده ، حل مسئله ، تفکر ریاضی ، معلم ریاضی.