چالش های اخلاقی هوش مصنوعی مولد: مدیریت حریم خصوصی و مسئولیت پذیری در اکوسیستم های آموزشی دیجیتال

با گسترش روزافزون هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در عرصه های آموزشی، فرصت های بی سابقه ای برای شخصی سازی یادگیری و افزایش بهره وری فراهم شده است؛ با این حال، این فناوری چالش های عمیقی را نیز در حوزه اخلاق، حریم خصوصی و نقش معلم ایجاد کرده است. مقاله حاضر با هدف بررسی ابعاد مختلف ورود هوش مصنوعی مولد به نظام های آموزشی، به تحلیل چالش های بنیادین نظیر سوگیری الگوریتمی، سرقت ادبی دیجیتال، از دست رفتن تفکر انتقادی و مخاطرات مربوط به نشت داده های شخصی دانش آموزان می پردازد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عدم شفافیت در مدل های زبانی و ابهام در مسئولیت پذیری آموزشی، از تهدیدهای اصلی این فناوری محسوب می شوند. در نهایت، این مقاله با تاکید بر لزوم اتخاذ چارچوب های قانونی و اخلاقی و پیاده سازی رویکرد «نظارت انسانی» (Human-in-the-loop)، پیشنهاد می کند که هوش مصنوعی باید به عنوان یک ابزار مکمل و نه جایگزین برای معلم در نظر گرفته شود. هدف نهایی، گذار از رویکرد واکنشی به سمت ایجاد یک همزیستی هوشمندانه و ایمن میان فناوری و فرآیند یادگیری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، آموزش دیجیتال ، اخلاق در هوش مصنوعی ، حریم خصوصی داده ها ، نظارت انسانی.