بازتعریف نقش حرفه ای معلم کامپیوتر در عصر هوش مصنوعی مولد: از انتقال دانش تا هدایت و طراحی یادگیری

گسترش هوش مصنوعی مولد، به ویژه مدل های زبانی بزرگ، محیط آموزش را با تغییراتی اساسی در فرایندهای یاددهی، یادگیری و ارزشیابی مواجه کرده است. این تغییر در آموزش کامپیوتر و برنامه نویسی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ابزارهای هوش مصنوعی قادرند بخش هایی از فعالیت هایی مانند تولید کد، توضیح مفاهیم، حل مسئله و اصلاح خطاهای برنامه نویسی را انجام دهند و در نتیجه، برخی از الگوهای سنتی آموزش و ارزشیابی را با چالش مواجه کنند. در چنین شرایطی، مسئله اصلی دیگر صرفا آشنایی معلم با ابزارهای هوش مصنوعی نیست، بلکه بازتعریف نقش و شایستگی های حرفه ای او برای هدایت یادگیری در محیطی است که تعامل میان دانش آموز، معلم و هوش مصنوعی به بخشی از فرایند آموزشی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد این تغییر و ارائه چارچوبی برای بازتعریف نقش حرفه ای معلم کامپیوتر انجام شده است. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد مروری تحلیلی و سنتز مفهومی انجام گرفت. منابع علمی منتخب مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، شایستگی های معلمان، آموزش علوم کامپیوتر و برنامه نویسی، تدریس، یادگیری و ارزشیابی تحلیل و مقایسه شدند و مفاهیم و یافته های مرتبط با نقش معلم، چالش های آموزشی و الزامات استفاده از هوش مصنوعی استخراج و در مقوله های اصلی سازمان دهی شدند. نتایج تحلیل نشان داد که استفاده گسترده از هوش مصنوعی مولد، نقش معلم کامپیوتر را از انتقال دهنده محتوا و ارزیاب محصول نهایی به مجموعه ای از نقش های پیچیده تر و هدایتگرانه تغییر می دهد. بر اساس سنتز مفهومی یافته ها، شش نقش حرفه ای برای معلم کامپیوتر صورت بندی شد: طراح تجربه یادگیری، تسهیلگر تعامل با هوش مصنوعی، مربی ارزیابی و اصلاح خروجی هوش مصنوعی، طراح ارزشیابی فرایندمحور، مربی اخلاق و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، و یادگیرنده حرفه ای مستمر. این چارچوب نشان می دهد که در عصر هوش مصنوعی، ارزش حرفه ای معلم بیش از پیش در توانایی او برای طراحی موقعیت های یادگیری معنادار، هدایت تعامل انتقادی دانش آموز با هوش مصنوعی، تشخیص و اصلاح خطاهای خروجی، سنجش واقعی فرایند یادگیری، پرورش استفاده مسئولانه از فناوری و به روزرسانی مستمر شایستگی های حرفه ای خود معنا پیدا می کند. بر این اساس، بازتعریف نقش معلم کامپیوتر نه به معنای کاهش اهمیت جایگاه او، بلکه به معنای گذار از نقش انتقال دهنده دانش به نقش طراح، هدایتگر، ارزیاب و مربی یادگیری در محیط های هوش مصنوعی محور است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، معلم کامپیوتر ، نقش حرفه ای معلم ، یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی