بررسی مفهوم، اقسام و ادله اثبات نظریه ولایت فقیه با تاکید بر ادله عقلی و نقلی و دیدگاه امام خمینی(ره)

نظریه ولایت فقیه به معنای ریاست و زمامداری جامعه سیاسی توسط فقیه عادل جامع الشرایط در عصر غیبت معصوم(ع) است. این مفهوم ریشه در معنای لغوی «ولایت» (حکومت و تصدی امر) و اصطلاح فقهی «فقیه» (استنباط کننده احکام شرع) دارد. ادله اثبات ولایت فقیه بر دو دسته عقلی و نقلی استوار است. ادله عقلی با مقدماتی چون وجوب اقامه عدل، قبح ترجیح مرجوح بر راجح، لزوم اجرای احکام شرعی و امر به معروف و نهی از منکر، و نیز استقراء موارد جزئی ولایت فقیه در فقه، ضرورت حاکمیت فقیه عادل را اثبات می کنند. امام خمینی(ره) این مطلب را بدیهی و نیازمند برهان مفصل نمی دانند و معتقدند تصور ولایت فقیه، تصدیق آن را در پی دارد. ادله نقلی شامل آیاتی مانند اطاعت از اولی الامر (نساء:۵۹) و آیه ولایت (مائده:۵۵) و روایاتی مانند مقبوله عمر بن حنظله، توقیع شریف (ارجاع حوادث به راویان حدیث) و حدیث «علماء ورثه الانبیاء» است که بر نصب فقها از سوی معصومان(ع) دلالت دارد. همچنین روایات سلبی، مشروعیت حکومت های عرفی را نفی می کنند. در مجموع، ولایت فقیه امری ضروری برای حفظ اسلام و اجرای احکام در عصر غیبت است.

کلیدواژه ها:

ولایت فقیه ، ادله عقلی ، ادله نقلی ، امام خمینی ، عدالت ، فقاهت ، غیبت ، حکومت اسلامی ، مقبوله عمر بن حنظله ، توقیع شریف