تاثیر یادگیری بازی محور دیجیتال و غیردیجیتال بر مهارت های حل مسئله و انگیزه تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی مرحله ای حیاتی برای پرورش مهارت های شناختی پایه، به ویژه حل مسئله، و شکل گیری نگرش های اولیه نسبت به یادگیری است. در دهه های اخیر، یادگیری بازی محور به عنوان رویکردی نوین برای افزایش انگیزه و تعمیق یادگیری مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی نظام مند تاثیر یادگیری بازی محور (اعم از دیجیتال و فیزیکی) بر دو مولفه کلیدی یعنی مهارت های حل مسئله و انگیزه تحصیلی در میان دانش آموزان ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نوع مرور نظام مند است. جست وجو در پایگاه های علمی معتبر Scopus، Web of Science، ERIC و نورمگز برای مقالات منتشر شده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد. یافته ها نشان داد که ۸۵ درصد از مطالعات، تاثیر مثبت و معنادار یادگیری بازی محور را بر بهبود مهارت های حل مسئله (به ویژه تفکر انتقادی و استدلال منطقی) گزارش کرده اند. بازی های دیجیتال به دلیل بازخورد فوری و عناصر تعاملی، در تقویت انعطاف پذیری شناختی موثرتر بودند، در حالی که بازی های فیزیکی و گروهی نقش بارزتری در توسعه مهارت های همکاری و حل مسئله اجتماعی داشتند. همچنین، هر دو نوع بازی به طور چشمگیری انگیزه درونی و مشارکت فعال دانش آموزان را، از طریق ارضای نیازهای روانشناختی خودمختاری، شایستگی و ارتباط، افزایش دادند. یادگیری بازی محور، فراتر از یک ابزار سرگرم کننده، یک راهبرد آموزشی اثربخش برای توسعه مهارت های شناختی سطح بالا و تقویت انگیزه در دوره ابتدایی است. با این حال، اثربخشی آن وابستگی زیادی به طراحی آموزشی دقیق، همسویی با اهداف برنامه درسی و نقش تسهیل گری معلم دارد. تلفیق متوازن بازی های دیجیتال و فیزیکی در کلاس درس توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری بازی محور ، حل مسئله ، انگیزه تحصیلی ، دوره ابتدایی ، مرور نظام مند