بررسی فقهی، حقوقی و اخلاقی اهدای عضو پس از مرگ مغزی

اهدای عضو پس از مرگ مغزی یکی از مهم ترین دستاوردهای علم پزشکی در نجات جان بیماران نیازمند پیوند اعضا به شمار می رود. با پیشرفت علوم پزشکی و امکان تشخیص دقیق مرگ مغزی، پرسش های متعددی درباره مشروعیت این اقدام از دیدگاه فقه اسلامی مطرح شده است. از آنجا که اسلام برای جان و کرامت انسان ارزش والایی قائل است، بررسی حکم شرعی اهدای اعضای فرد دچار مرگ مغزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این پژوهش، مفهوم مرگ مغزی، تفاوت آن با کما و مرگ قلبی، مبانی فقهی و حقوقی اهدای عضو، دیدگاه فقهای شیعه و اهل سنت، قوانین جمهوری اسلامی ایران و همچنین ابعاد اخلاقی و اجتماعی این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بسیاری از فقهای معاصر، با رعایت شرایطی مانند احراز قطعی مرگ مغزی، رضایت فرد یا اولیای قانونی و عدم وجود انگیزه های مالی، اهدای عضو را به منظور نجات جان بیماران جایز دانسته اند. همچنین قوانین جمهوری اسلامی ایران نیز با استناد به مبانی شرعی، چارچوب مشخصی برای انجام پیوند اعضا از بیماران دچار مرگ مغزی تعیین کرده است. در مجموع، اهدای عضو پس از مرگ مغزی را می توان از مصادیق تعاون، احسان و حفظ جان انسان ها دانست که با اصول و اهداف عالی شریعت اسلامی همسو است

کلیدواژه ها:

مرگ مغزی ، اهدای عضو ، پیوند اعضا ، فقه اسلامی ، فقه شیعه ، فقه اهل سنت ، حقوق پزشکی ، اخلاق پزشکی