تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی و دسترسی برابر به فرصت های یادگیری

تحولات فناورانه در دهه های اخیر، به ویژه گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه آموزش، زمینه ساز بازتعریف مفاهیم بنیادینی همچون عدالت آموزشی و دسترسی برابر به فرصت های یادگیری شده است. عدالت آموزشی به معنای فراهم سازی فرصت های یادگیری متناسب با نیازها، توانایی ها و شرایط فردی دانش آموزان است و هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل داده های گسترده و شخصی سازی فرایند آموزش، می تواند در تحقق این هدف نقش آفرینی کند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی در میان دانش آموزان شهر فسا در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ انجام شده است و تلاش دارد ابعاد مختلف این تاثیر را از منظر نظری و تجربی تحلیل کند. (احمدی، ۱۴۰۲)هوش مصنوعی از طریق سامانه های یادگیری هوشمند، تحلیل پیشرفت تحصیلی، ارائه بازخورد فوری و طراحی مسیرهای آموزشی متناسب با ویژگی های فردی، می تواند نابرابری های آموزشی را کاهش دهد و فرصت های برابر یادگیری را تقویت کند. با این حال، بهره گیری نابرابر از زیرساخت های فناوری، شکاف دیجیتال و تفاوت در دسترسی به ابزارهای هوشمند، خود می تواند به بازتولید نابرابری منجر شود. بنابراین، بررسی همزمان فرصت ها و چالش های کاربرد هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش ضروری به نظر می رسد. (هولمز، ۲۰۱۹)روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه شهر فسا بوده و داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که استفاده هدفمند از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند با افزایش دسترسی به منابع آموزشی، ارائه آموزش شخصی سازی شده و کاهش وابستگی به عوامل اقتصادی–اجتماعی، سطح عدالت آموزشی را بهبود بخشد. (زارع و همکاران، ۱۴۰۱)نتایج پژوهش حاکی از آن است که تحقق عدالت آموزشی در بستر هوش مصنوعی مستلزم سیاست گذاری آگاهانه، توسعه زیرساخت های فناورانه، آموزش معلمان و کاهش شکاف دیجیتال است. در صورت فراهم بودن شرایط لازم، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری توانمند در جهت تحقق آموزش فراگیر و عادلانه مورد استفاده قرار گیرد. (سلوین، ۲۰۱۹)

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، دسترسی برابر ، فرصت های یادگیری ، آموزش هوشمند ، شکاف دیجیتال