بازآفرینی بافت های فرسوده شهری با رویکرد تامین فضاهای ورزشی محله ای (نمونه موردی: بافت تاریخی و فرسوده شهر اراک)

بافت های فرسوده شهری، باوجود داشتن ظرفیت های تاریخی و هویتی، معمولا با کمبودهای جدی در سرانه های خدمات عمومی از جمله فضاهای ورزشی و تفریحی مواجه هستند. بازآفرینی این بافت ها، فرصتی منحصربه فرد برای جبران این کمبودها و ایجاد زیرساخت های ورزش محله ای فراهم می آورد. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان تامین فضاهای ورزشی محله ای در فرایند بازآفرینی بافت های فرسوده شهر اراک انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های اسنادی، گزارش های رسمی و پژوهش های پیشین انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شهر اراک دارای ۱۱ محله کم برخوردار و سکونتگاه غیررسمی با مساحتی افزون بر ۱۱ درصد از سطح شهر است که بیش از ۱۲۵ هزار نفر جمعیت را در خود جای داده اند. تراکم جمعیت در این محدوده ها هفت برابر سایر محلات است، درحالی که سرانه های ورزشی، فرهنگی و آموزشی در آن ها در شرایط فقر کامل قرار دارد. بررسی محله فردین پور به عنوان نمونه موردی نشان می دهد که حدود ۳۹ درصد از ساکنان با طرح های بازآفرینی مخالف هستند و تنها ۱۲ درصد آماده مشارکت اند که این امر عمدتا به دلیل نادیده گرفتن مشارکت ساکنان در فرایند طراحی و اجراست. با وجود اجرای ۱۰ پروژه بازآفرینی شهری در اراک، ساوه و تفرش که شامل احداث زمین های ورزشی در محلات هدف بوده، همچنان حدود ۳۵۷ هزار نفر از جمعیت استان مرکزی در بافت های ناکارآمد ساکن هستند و سرانه فضای ورزشی در این مناطق بسیار پایین تر از استاندارد ملی است. بر اساس یافته ها، راهکارهایی برای تلفیق تامین فضاهای ورزشی با فرایند بازآفرینی بافت های فرسوده اراک ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت فرسوده ، فضای ورزشی محله ای ، عدالت فضایی ، مشارکت اجتماعی ، شهر اراک