پهنه بندی مناطق مستعد گردشگری معنویت با رویکرد یکپارچه GIS و AHP (مطالعه موردی: کوهستان آبیدر، سنندج)

گردشگری معنوی به عنوان یکی از اشکال نوین گردشگری پایدار، پتانسیل قابل توجهی برای توسعه مناطق کوهستانی دارای میراث معنوی دارد. این پژوهش با هدف مکان یابی مناطق مستعد گردشگری معنوی در کوهستان آبیدر واقع در جنوب غربی سنندج با استفاده از رویکرد یکپارچه سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) انجام شد. ابتدا ۱۴ معیار در چهار گروه اصلی شامل جاذبه های معنوی-فرهنگی، حفاظت محیط زیست، دسترسی و زیرساخت، و پتانسیل اجتماعی-اقتصادی شناسایی شدند. سپس با استفاده از نظرات ۲۵ کارشناس و روش AHP، وزن هر معیار تعیین گردید. نتایج نشان داد که جاذبه های معنوی-فرهنگی (۰.۴۲) و حفاظت محیط زیست (۰.۲۸) بیشترین اهمیت را در مکان یابی دارند. پهنه بندی نهایی با استفاده از مدل ترکیب خطی وزن دار در محیط GIS انجام شد و سه کانون اصلی را شناسایی کرد: مجموعه مردوخ به عنوان هسته مرکزی معنوی، خضرزنده برای خلوت های تاملی در دل جنگل های بکر، و سعد-سعید برای تلفیق معنویت با مناظر کوهستانی. همچنین روستاهای حسن آباد، کیلانه، ملکشان و عنبربزان به عنوان مناطق مستعد برای توسعه اقامتگاه های بوم گردی معنوی شناسایی شدند. الگوی فضایی مناطق مستعد یک ساختار خطی-کانونی را نشان داد که امکان ایجاد شبکه یکپارچه مسیرهای تاملی، اقامتگاه های بوم گردی، و حریم های حفاظتی را فراهم می آورد. یافته های این پژوهش چارچوبی علمی و عملی برای برنامه ریزی گردشگری معنوی پایدار با تاکید بر مشارکت جامعه محلی و حفاظت از محیط زیست ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

گردشگری معنوی ، مکان یابی ، GIS ، AHP ، کوهستان آبیدر ، توسعه پایدار