از کالبد شهر تا روح سفر: بازتاب فضاهای معنوی-فرهنگی در تمایل به گردشگری داخلی با نقش میانجی آرامش معنوی

پژوهش حاضر باهدف تبیین پیوند میان محیط های کالبدی-روان شناختی شهر و الگوهای تقاضای گردشگری، به بررسی تاثیر تجربه فضاهای معنوی-فرهنگی شهری بر تمایل به سفر داخلی با تاکید بر نقش میانجی آرامش معنوی پرداخته است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان بالای ۱۸ سال ساکن کلان شهرهای ایران تشکیل دادند که با بهره گیری از روش نمونه گیری در دسترس، داده های ۳۵۴ نفر از آنان از طریق پرسش نامه گردآوری شد. تجزیه وتحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها نیز با استفاده از رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) انجام پذیرفت. یافته های پژوهش نشان داد که تجربه حضور در فضاهای معنوی-فرهنگی، تاثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر ارتقای سطح آرامش معنوی شهروندان دارد. همچنین، آرامش معنوی نه تنها به طور مستقیم تمایل افراد را برای انجام سفرهای داخلی افزایش می دهد، بلکه به عنوان یک متغیر میانجی، اثر فضاهای شهری بر تقاضای فعال گردشگری را به خوبی منتقل می سازد. واکاوی متغیرهای کنترل نشان داد که وضعیت اشتغال، برخلاف سایر ویژگی های دموگرافیک نظیر سن، جنسیت و تحصیلات، قوی ترین پیش ران در شکل گیری قصد سفر جامعه هدف به شمار می رود. نتایج گویای آن است که تعامل با کانون های معناگرا و قدسی شهرها، با بازتولید آرامش درونی، زنجیره ای از رفتارهای جستجوگرانه را از مقیاس محلی تا ملی هدایت می نماید. براین اساس، به سیاست گذاران شهری پیشنهاد می گردد با اتخاذ رویکردی انسان محور، به توسعه، غنی سازی و احیای فضاهای معنوی در کالبد شهرها اهتمام ورزند. همچنین به متولیان صنعت گردشگری توصیه می شود با اتکا بر این یافته ها، بسته های مسافرتی هدفمندی را با محوریت مقاصد آرامش بخش، به ویژه برای اقشار شاغل طراحی نمایند تا ضمن تضمین سلامت روان جامعه، پویایی اقتصاد گردشگری داخلی نیز محقق گردد.

کلیدواژه ها:

فضاهای معنوی - فرهنگی ، آرامش معنوی ، تمایل به سفر داخلی ، گردشگری شهری ، رفتار گردشگر