شناسایی و اولویت بندی مولفه های میراث فرهنگی ناملموس موثر بر اصالت تجربه معنوی گردشگران

میراث فرهنگی ناملموس به عنوان منبعی کلیدی در ایجاد تجربه های معنوی اصیل، نقش مهمی در گردشگری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی مولفه های موثر این میراث بر اصالت تجربه معنوی گردشگران، از روش توصیفی-پیمایشی و تکنیک نگاشت شناختی فازی (FCM) بهره گرفت. ابتدا با نمونه گیری هدفمند، ۸ نفر از خبرگان برای مصاحبه نیمه ساختاریافته و سپس ۳۵ نفر برای تدوین ماتریس روابط علی انتخاب شدند. داده ها با نرم افزار FCMapper برای مدل سازی روابط علی و محاسبه مرکزیت، و با UCINET برای ترسیم گراف شبکه تحلیل گردیدند. یافته ها نشان داد که سه مولفه صداقت ادراک شده میزبان، ارزش های معنوی میزبان و استقلال از تجاری سازی دارای بالاترین مرکزیت در شبکه علی هستند. تحلیل سناریوها نیز شکنندگی نظام مند مدل را آشکار ساخت؛ حذف یا تضعیف حتی یکی از این عوامل مرکزی، به تغییرات منفی در کل سیستم و کاهش اصالت تجربه معنوی می انجامد. نتایج تاکید دارند که تجربه معنوی اصیل، نتیجه تعادل ظریف میان خلوص نیت میزبان، حفظ ارزش های معنوی محلی و دوری از تجاری سازی است، نه برنامه ریزی خطی. این پژوهش با ارائه چارچوبی شبکه ای، خلا ادبیات موجود را پر کرده و راهنمایی برای سیاست گذاری پایدار گردشگری میراث فرهنگی ناملموس فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

میراث فرهنگی ناملموس ، تجربه معنوی گردشگران ، گردشگری میراث فرهنگی ، رویکرد نگاشت شناختی فازی