تاثیر حکمرانی دولت بر کاهش سرمایه اجتماعی در ایران (۱۴۰۰-۱۳۹۲)

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از ارکان بنیادین توسعه و حکمرانی نقش مهمی در تقویت اعتماد همبستگی و مشارکت مدنی در جامعه ایفا می کند. در ایران تحولات سیاسی اجتماعی و اقتصادی دهه های اخیر این متغیر مهم را در معرض دگرگونی های جدی قرار داده است. دولت حسن روحانی در شرایطی در سال ۱۳۹۲ آغاز به کار کرد که وعده عادی سازی روابط بین الملل از طریق توافق برجام و بهبود وضعیت اقتصادی چشم اندازی مثبت برای ارتقای سرمایه اجتماعی ترسیم می کرد. با این حال استمرار تحریم ها، رکود اقتصادی، کاهش اعتماد عمومی و تشدید تنش های سیاسی روند حکمرانی را با چالش مواجه ساخت. پرسش اصلی این پژوهش آن است که حکمرانی دولت روحانی چه تاثیری بر وضعیت سرمایه اجتماعی در ایران داشته است؟ پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و رویکرد توصیفی - تحلیلی اعتماد عمومی، مشارکت مدنی و احساس انسجام اجتماعی را مورد بررسی قرار می دهد. یافته های نظری و شواهد تجربی حاکی از آن است که اگرچه در ابتدا حکمرانی دولت کوشید از رهگذر گفتمان اعتدال و سیاست تنش زدایی اعتماد عمومی را بازسازی کند، اما ناتوانی در تحقق وعده های اقتصادی، ضعف در مدیریت بحران ها و افزایش نارضایتی اجتماعی و سیاسی در نهایت موجب تضعیف حکمرانی دولت گردید. نتیجه آنکه حکمرانی دولت در مجموع بیش از آنکه به تقویت سرمایه اجتماعی بینجامد به تضعیف آن منجر شد. بررسی این رابطه می تواند درک بهتری از تاثیر سیاست گذاری های حکومتی بر بافت اجتماعی ایران برای دولت های آینده فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، حکمرانی ، مشروعیت سیاسی ، مشارکت مدنی