تحلیل اخلاق و قدرت در الگوی حکمرانی علوی بر اساس نهج البلاغه

رعایت اخلاق در سیاست و قدرت منجر به جلب مقبولیت و اعتماد عمومی و سبب تحکیم قدرت می گردد. نهج البلاغه به عنوان یکی از مهمترین متون اسلامی تصویری ژرف و نظام مند از حکمرانی مبتنی بر اخلاق و عدالت ارائه می دهد. مسئله اصلی این پژوهش تبیین نسبت میان اخلاق و قدرت در الگوی حکمرانی علوی و پاسخ به این پرسش است که قدرت سیاسی در اندیشه امام علی (ع) چگونه معنا و کارکرد می یابد؟ هدف مقاله تحلیل مولفه های اخلاقی حاکم بر اعمال قدرت و نشان دادن نقش عدالت، مسئولیت پذیری و مردم مداری در ساماندهی نظام حکمرانی علوی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی خطبه ها، نامه ها و حکمت های نهج البلاغه است. یافته ها نشان می دهد که در اندیشه علوی، قدرت نه ابزاری برای سلطه بلکه امانتی الهی و وسیله ای برای تحقق عدالت، صیانت از کرامت انسانی و اصلاح جامعه است. بر این اساس اخلاق سیاسی در نهج البلاغه بنیان مشروعیت قدرت و شرط پایداری حکمرانی تلقی می شود.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، حکمرانی علوی ، اخلاق سیاسی ، قدرت ، عدالت