چالش های حکمرانی ایران در افق ۱۴۱۰: خوانش آینده نگر از نهج البلاغه

این پژوهش با هدف ارائه الگویی برای گذار از حکمرانی واکنشی به حکمرانی آینده نگر اخلاق محور در ایران به بررسی چالش ها و فرصت های پیش روی کشور در افق ۱۴۱۰ می پردازد. با توجه به پیچیدگی های محیط ملی و بین المللی، حکمرانی سنتی و کوتاه مدت نگر قادر به پاسخگویی به نیازهای فزاینده جامعه نبوده و نیازمند یک پارادایم شیفت اساسی است. این مقاله با اتکا بر دو پایه محوری یعنی روش شناسی آینده پژوهی به منظور ترسیم سناریوها و مدیریت عدم قطعیت ها و آموزه های غنی نهج البلاغه به عنوان بنیانی اخلاقی و هنجاری برای حکمرانی عادلانه و مسئولانه، به دنبال طراحی چارچوبی مفهومی است. چالش هایی نظیر فرسایش اعتماد عمومی، نابرابری های ساختاری، بی ثباتی اقتصادی و ناکارآمدی اداری در افق ۱۴۱۰ لزوم بازنگری در فرآیندهای سیاست گذاری را بیش از پیش آشکار می سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اصول علوی از قبیل عدالت، تدبیر، مسئولیت پذیری بین نسلی، شفافیت و شایسته سالاری نه تنها ارزش های بنیادین اخلاقی هستند، بلکه راهبردهایی عملی برای مواجهه با چالش های آتی فراهم می آورند. در این راستا مفهوم «نهادینه سازی تعهد اخلاقی و سیاستی الزام آور» به عنوان مکانیسمی برای تضمین پایداری این گذار معرفی می شود، به گونه ای که اصول اخلاقی و رویکردهای آینده نگرانه به قواعد عملیاتی، قوانین و فرهنگ سازمانی تبدیل گردند. نتیجه گیری اصلی مقاله تاکید بر آن دارد که تحقق ایران آینده ای پایدار، عادلانه و توسعه یافته، نیازمند تلفیقی هوشمندانه از بینش آینده پژوهانه و حکمت نهج البلاغه است. این رویکرد تحولی نه تنها به تقویت ساختارهای حکمرانی کمک می کند بلکه به ایجاد یک اکوسیستم مدیریتی، چابک، پاسخگو و مسئولیت پذیر در برابر نسل های حال و آینده منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، حکمرانی عمومی ، حکمرانی خصوصی ، نهج البلاغه ، ایران ، آینده ، اخلاق حکمرانی ، افق ۱۴۱۰