تفاوت قضا و قدر

بحث از قضا و قدر و جایگاه و تاثیر آن در زندگی روزمره انسان از ابتدایی ترین و شاید عمومی ترین مسائل مطرح در اندیشه بشر است و از این رو باید اذعان داشت که هیچ گاه نمی توان به صراحت گفت که انسان محدود به قضا و قدر است یا خیر بلکه باید توجه کرد که وقتی بحث از مجردات است که فقط یک نحوه وجود دارند قضا و قدرشان حتمی و غیر قابل تغییر است، اما در مسئله انسان که موجودی غیر مجرد است بحث متفاوت می شود و قضا و قدر به هر دو نوع حتمی و غیر حتمی در انسان صادق است. قضا و قدر هیچ گاه عاملی در عرض سایر عوامل جهان نیست بلکه مبدا و منشا تمام عوامل است و دیگر عوامل مظاهر قضا و قدر و قانون علیت عمومی، هستند تا جایی که در تعالیم پیشوایان دینی ما حتی دعا نیز از مظاهر قضا و قدر بیان شده است. با دقت در تعالیم راهنمایان بشر و ائمه اثنی عشر در می یابیم که جبر اشعری و اختیار اعتزال را تایید ننموده اند بلکه سخن از قسم سوی به نام «امر بین الامرین» است و قضاء در لغت به چند وجه آمده که بازگشتش به انقطاع شی و تمام شدن آن است و هر چیزی که عملش به اتمام رسد یا حتمی شود قضاء شده است. همچنین مراد از قدر تقدیر و تعیین اندازه کردن است و مقصود از قضاء خلق است چنان که خداوند در آیه ها دوازدهم سوره فصلت اشاره می کنند.

کلیدواژه ها:

قضا ، قدر ، امر بین الامرین