بازخوانی گفتمان حکمرانی دانش در نهج البلاغه و کاربست آن در سیاست گذاری آموزش تحول آفرین

حکمرانی دانش به عنوان یکی از مولفه های کلیدی در نظام های آموزشی معاصر نقشی بنیادین در جهت دهی به تولید، توزیع و کاربست دانش در فرآیندهای سیاست گذاری آموزشی ایفا می کند. در این میان متون اندیشه اسلامی می توانند چارچوب های مفهومی بدیلی برای بازاندیشی در الگوهای مسلط آموزش ارائه دهند. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی گفتمان حکمرانی دانش در نهج البلاغه و تبیین پیامدهای آن برای سیاست گذاری آموزش تحول آفرین انجام شده است. روش پژوهش از نوع مروری تحلیلی است و بر پایه تحلیل نظام مند ۲۰ پژوهش علمی منتشر شده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ در حوزه های حکمرانی دانش، آموزش تحول آفرین، سیاست گذاری آموزشی و مطالعات گفتمانی در کنار تحلیل مفهومی نهج البلاغه صورت گرفته است. داده ها از طریق بررسی تطبیقی مفاهیم کلیدی استخراج شده از مطالعات معاصر و مولفه های معرفتی نهج البلاغه تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که گفتمان حکمرانی دانش در نهج البلاغه بر اصولی همچون عدالت، معرفتی، پیوند دانش و عمل، اخلاق محوری، مسئولیت پذیری نخبگان و نقش آگاهی در مشروعیت حکمرانی تاکید دارد؛ اصولی که با رویکردهای نوین آموزش تحول آفرین هم راستا است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق این مولفه ها با دستاوردهای پژوهش های معاصر می تواند مبنایی برای تدوین الگوی بومی و ارزش محور سیاست گذاری آموزشی فراهم آورد و به ارتقای کیفیت، عدالت و اثربخشی نظام های آموزشی کمک کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، دانش ، نهج البلاغه ، مرور ، تحلیلی ، سیاست گذاری ، آموزشی ، آموزش تحول آفرین