الگوی جامع اخلاق اداری و اداره امور عمومی در حکمرانی علوی رویکردی تلازمی میان قدرت و عدالت

پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی اخلاق اداری و اداره امور عمومی در نهج البلاغه با تاکید بر تلازم اخلاق قدرت و عدالت انجام شده است. در حالی که مکتب ماکیاولیسم بر اصالت قدرت و جدایی آن از اخلاق تاکید دارد حکمرانی علوی مدلی ارائه می دهد که در آن قدرت ابزاری برای تحقق فضایل اخلاقی و عدالت اجتماعی است. این تحقیق از نظر هدف بنیادی کاربردی و از نظر، روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد تحلیل محتوای کیفی است. داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای و فیش برداری از متن کامل نهج البلاغه به ویژه عهدنامه مالک اشتر و سنتز ۸ مقاله علمی پژوهشی در حوزه حکمرانی و مدیریت اسلامی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اخلاق اداری در نهج البلاغه در سه سطح «فردی» تقوا و خودسازی، اجتماعی مردم محوری و شفافیت و «ساختاری» شایسته سالاری و نظارت نظام یافته است. برخلاف مدل های مادی در اندیشه علوی عدالت به عنوان روح حکمرانی، قدرت را مهار کرده و آن را به سمت رفاه عمومی و پاسخگویی سوق می دهد همچنین شاخص های حکمرانی خوب در نهج البلاغه نه به صورت ابزاری، بلکه بر پایه حقوق متقابل ولی و رعیت استوار است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که الگوی علوی به دلیل پیوند میان معنویت و کارآمدی خلاهای موجود در تئوری های مدیریت مدرن را پوشش می دهد. این مدل با اولویت دادن به رضایت توده مردم بر خواص و تامین معیشت کارگزاران برای پیشگیری از فساد، راهکاری پایدار برای اصلاح نظام های اداره عمومی در جوامع اسلامی ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

اخلاق ، اداری ، اداره امور عمومی ، نهج البلاغه ، عدالت ، قدرت ، حکمرانی خوب