منع اسراف و دلالت های اخلاقی محیط زیستی آن در نهج البلاغه رویکردی انسان شناختی به بهره برداری از منابع طبیعی

بحران های زیست محیطی معاصر بیش از هر چیز ریشه در الگوهای ناپایدار مصرف و بهره برداری افراطی از منابع طبیعی دارند. در این میان، بازخوانی متون دینی و اخلاقی می تواند بنیان های فکری تازه ای برای اصلاح رفتار انسان با طبیعت فراهم آورد. نهج البلاغه، به عنوان یکی از مهم ترین متون اندیشه اسلامی با طرح مفاهیمی چون منع، اسراف، اعتدال عمران زمین و مسئولیت انسان در برابر نعمت های الهی، ظرفیت بالایی برای تبیین اخلاق محیط زیست دارد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی به بررسی مفهوم اسراف در نهج البلاغه و پیامدهای آن در حوزه محیط زیست و منابع طبیعی می پردازد. نتایج نشان می دهد که در اندیشه امام علی(ع) اسراف نه تنها یک ناهنجاری فردی یا اقتصادی بلکه رفتاری ضد اخلاقی و مخرب نظم طبیعت است که پیامدهای آن دامنگیر جامعه انسانی و نسل های آینده می شود.

کلیدواژه ها:

اسراف ، نهج البلاغه ، اخلاق محیط زیست ، منابع طبیعی ، توسعه پایدار