حکمرانی در شرایط بحران در نهج البلاغه

بحران ها همواره یکی از مهم ترین آزمون های حکمرانی بوده اند و شیوه مواجهه دولت ها با شرایط بحرانی نقش تعیین کننده ای در حفظ مشروعیت، ثبات سیاسی و سرمایه اجتماعی دارد. در ادبیات معاصر حکمرانی مدیریت بحران اغلب با تاکید بر کارآمدی فنی و امنیتی بررسی می شود، حال آنکه ابعاد اخلاقی، عدالت محور و انسانی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نهج البلاغه به عنوان متنی بنیادین در اندیشه سیاسی اسلام، الگویی متمایز از حکمرانی در شرایط بحران ارائه می دهد که در آن عدالت، پاسخگویی و کرامت انسانی حتی در سخت ترین شرایط حفظ می شود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و روش تحلیل محتوای کیفی به بررسی مولفه های حکمرانی بحران در نهج البلاغه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که الگوی علوی بر اصولی همچون تقدم عدالت بر مصلحت، قانون گرایی در شرایط اضطرار، نظارت مستمر بر کارگزاران، مشارکت مردم و اخلاق محوری در تصمیم گیری استوار است. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی الهام بخش برای بازاندیشی در نظریه های معاصر حکمرانی بحران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، بحران ، نهج البلاغه ، امام علی (ع) ، عدالت سیاسی ، مدیریت بحران