کارآفرینی ضرورت محور در پرتو عهدنامه مالک اشتر ارائه یک چارچوب حکمرانی اخلاقی-سیستمی

کارآفرینی ضرورت محور به عنوان فعالیت اقتصادی برخاسته از نبود گزینه های شغلی، به تصویر عمدتا منفی در ادبیات جهانی دارد و با ده مولفه ای چون انگیزش، معیشتی، نوآوری محدود، آسیب پذیری بالا و فعالیت در حاشیه اقتصاد رسمی شناخته می شود. این پژوهش با هدف ارائه یک چارچوب بدیل و ارتقا دهنده به این پرسش اصلی می پردازد که آیا آموزه های حکمرانی مطلوب در عهدنامه مالک اشتر می تواند مبنایی برای بازتعریف و هدایت این پدیده فراهم آورد. روش تحقیق کیفی و با رویکرد تحلیل محتوای تفسیری تطبیقی است که از طریق مرور نظام مند ادبیات و تحلیل عمیق عهدنامه انجام شده است. یافته اصلی پژوهش ارائه یک مدل مفهومی تحول گرا و چارچوب حکمرانی اخلاقی سیستمی است که نشان می دهد چگونه چهار رکن حکمرانی علوی شامل عدالت برنامه ای، خدمت پیش دستانه، نگاه سیستمی و اخلاق مسئولیت می توانند ده مولفه منفی کارآفرینی ضرورت محور را بازتعریف کنند. در پرتو این چارچوب، انگیزه از ناچاری فردی به مسئولیت اجتماعی، هدف از تامین معاش به مشارکت در عمارت، نوآوری به نوآوری مسئله محور، و آسیب پذیری به تاب آوری در اکوسیستم حمایتگر تبدیل می گردد. مدل ارائه شده فرآیند این تحول را به صورت تصویری و نظام مند ترسیم کرده و عدالت را به مکانیسمی برای توزیع عادلانه سرمایه، تعمیم موفقیت ها و رسمی سازی حمایتگر بدل می سازد. نتیجه نهایی ارتقای کارآفرینی ضرورت محور از یک نشانه شکست بازار کار به یک فرصت برنامه ریزی شده برای تحقق عدالت توزیعی و توسعه پایدار محلی است. این چارچوب و مدل مرتبط نه تنها گامی در بومی سازی ادبیات مدیریت است بلکه الگوهای عملیاتی و آزمون پذیری را برای سیاست گذاران، مربیان و پژوهشگران آینده ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی ضرورت محور ، عهدنامه مالک اشتر ، حکمرانی علوی ، عدالت کارآفرینی اخلاقی ، نظام سیستمی ، نوآوری اجتماعی ، تاب آوری اقتصادی