حکمرانی اخلاق و قدرت در جامعه

این مقاله به بررسی رابطه دیالکتیکی، حکمرانی اخلاق و قدرت در ساختار جوامع معاصر می پردازد. پرسش محوری آن است که چگونه می توان قدرت را در فرآیند حکمرانی به گونه ای مهار و هدایت کرد که نه به استبداد بینجامد و نه به ناکارآمدی، بلکه مشروعیت خود را از التزام به اصول اخلاقی کسب کند. برای تبیین این مسئله با روشی تحلیلی توصیفی و با اتکا به چارچوب های نظری کلاسیک و مدرن از افلاطون و وبر تا رالز و فوکو استدلال می شود که قدرت به مثابه موتور محرکه حکمرانی، ذاتا تمایل به فرار از قیود دارد و تنها از طریق نهادینه سازی اخلاق در قالب سازوکارهای شفافیت، پاسخگویی، حاکمیت قانون و مشارکت است که می توان آن را در مسیر خدمت به منافع عمومی و تحقق عدالت قرار داد. یافته ها حاکی از آن است که حکمرانی مطلوب نقطه تعادلی پویا و شکننده است که در آن اخلاق از حد شعار فراتر رفته و در طراحی نهادها تجسد می یابد. در نهایت، نتیجه گرفته می شود که بحران های مشروعیت در جوامع امروزی عمدتا ریشه در گسست بین قدرت نهادینه شده و ارزش های اخلاقی مورد قبول جمعی دارد و گذار از این بحران ها مستلزم بازطراحی نهادهای حکمرانی بر اساس تلفیق خردگرایی ابزاری و مسئولیت پذیری اخلاقی است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، اخلاق ، قدرت ، مشروعیت ، عدالت ، نهادها